Karşımda uzun yıllardır tanıdığım devasa bir dünya devi var: Metro Türkiye. Ama bu kez alışık olduğumuz o devasa “grossmarket” kimliğiyle değil, mahallemizin içine kadar sızan, 120 metrekarelik dahi bir konseptle çıktılar karşımıza. İşte Türkiye’deki perakende ezberini tamamen bozacak bonVeno’nun, o radikal vizyonun anatomisi…
Ekonomi Gazetecileri Derneği’nden (EGD) gelen piknik daveti, Türkiye perakendeciliğindeki yeni bir markayı gündemime taşıdı: bonVeno.
Açık konuşayım, bir “gıda” yazarı olarak şehirdeki yeni trendleri ilk ben yakalarım sanıyordum ama bu sefer ben fena yakalandım. Meğer Kurtuluş’ta, Mecidiyeköy’de, Başvekil Caddesi’nde sessiz sedasız bir mahalle ihtilali başlamış. Şaşırmamın asıl nedeni, bu markayı eşim ve kızım zaten biliyor ve takip ediyormuş. “Nasıl olur da benden önce haberiniz olur?” diye küçük bir entelektüel komplekse bile kapıldım…
Hafta sonu EGD üyeleri ile birlikte Avcıkoru Tabiat Parkı’ndaki o muazzam piknik davetine katıldık. Yeşilliklerin ortasında, temiz havada hem meslektaşlarla hasret giderdik hem de bu yeni nesil perakende oyununun kurucularıyla uzun uzun sohbet ettim.
Karşımda uzun yıllardır tanıdığım devasa bir dünya devi var: Metro Türkiye. Ama bu kez alışık olduğumuz o devasa “grossmarket” kimliğiyle değil, mahallemizin içine kadar sızan, 120 metrekarelik dahi bir konseptle çıktılar karşımıza.
İşte o sohbetten ve deneyimlerimden çıkardığım, Türkiye’deki perakende ezberini tamamen bozacak bonVeno’nun, o radikal vizyonun anatomisi.
Nedir bu Convenience Retail?Yıllardır Türkiye’de perakende sektörünü iki kutba ayırdık. Bir tarafta o “üç harfliler” dediğimiz, temel gıdayı en ucuz fiyatla ve sınırlı çeşitle sunan discount zincirler… Diğer tarafta devasa hipermarketler ya da gurme süpermarketler.
Peki, ikisinin ortasında ne var? Mahalle bakkalından büyük, standart süpermarketten küçük ama içini açtığınızda adeta Paris’teki, Seul’deki o hızlı, dinamik yaşamı yakalayan bir ara formül: Convenience Store (Kolaylık Mağazacılığı).
İşte Metro’nun Türkiye’de bonVeno ile yapmak istediği tam olarak bu. Dünyadaki ilk bonVeno mağazasını Bostancı’da açmışlar. Düşünün, koca global dev bu konsepti ilk kez Türkiye’de test ediyor! Neden mi? Rakamlar yalan söylemez dostlar.
. Yaş ortalaması: İtalya’da ortalama yaş 51, Almanya’da 48. Türkiye ise genç, dinamik ve acelesi olan bir nüfusa sahip.
. Metro Dünyasındaki yerimiz: Türkiye, 31 ülkelik Metro imparatorluğu içinde en büyük 5. ülke.
Yani adamlar bu ülkenin potansiyeline, dinamizmine inanılmaz güveniyorlar.
İstanbul, Finlandiya’yı kahvede nasıl solladı?Sohbette duyduğum bir veri beni kelimenin tam anlamıyla büyüledi. Dünyada kişi başına kahve tüketiminde şampiyon Finlandiya’dır; yılda 12 kilogram tüketirler. Bizde bu oran 4 kilogram civarında.
Ancak toplam kahve tüketimine baktığınızda, sadece İstanbul’un tükettiği kahve miktarı koca Finlandiya’yı geride bırakıyor!
İşte bonVeno bu yeni jenerasyonun, beyaz yakalının, yalnız yaşayanların ve Z kuşağının nabzını buradan yakalamış. Bugün herhangi bir kahve zincirinde ya da Anadolu’nun bir kasabasında bile bulamayacağınız fiyatlara, sadakat uygulamasıyla 50 TL’ye Americano içebiliyorsunuz. Üstelik yakında dünyanın en büyük kahve markalarından Real Madrid’in de sponsoru olan Melitta makineleriyle bu deneyimi bir üst lige taşıyorlar.
Sadece kahve mi? Hayır. Fransa’dan gelen orijinal kruvasanlar, Portekiz’den ithal edilen o efsanevi "Nata" tatlısı… Mahalle bakkalı ölçeğinde bir dükkana giriyorsunuz ama içinden bir dünya gastronomisi çıkıyor.
Kulisi benden alın: Yakında Metro, Melitta kahveli cafe zincirlerini de hizmete sunarsa şaşmayın.
Perakende devriminin arka odasıBir gazeteci olarak işin lojistik ve mutfak kısmıyla da yakından ilgilendim. Türkiye’de perakende sektörünün en büyük yarası meyve-sebze yönetimidir. Sektörde her zaman “atık olmasın” odaklı, defansif bir yaklaşım vardır.
bonVeno ne yapmış biliyor musunuz? Sektörün ezberini tamamen ters yüz etmiş: Mağazalardan atık hedefini kaldırmışlar!
Hedef artık atık miktarı değil; stokun doğruluğu ve müşterinin evine götüreceği kalitede ürünün reyonda her an bulunması. Arkada çalışan devasa bir yapay zekâ algoritması var. Lojistik kasları ise zaten malum; Şırnak’taki komando taburuna bile haftada üç gün sevkiyat yapan, Türkiye genelinde 400 araçlık dev bir Metro filosu bu dükkanları besliyor. Koli boyutlarını 20 kilodan 3-5 kiloya indirerek ürünü taze taze, günde birkaç kez rafa indiriyorlar.
Sonuç? Satışlar tam 2.5 kat artmış!
8 bin çeşit salata mı?Benim gibi diyet yapmaya çalışan, “Bugün ne yesem?” diye düşünen kentli insan için bir başka harika inovasyon: Kendi salatanı kendin yarat konsepti.
Açık tezgahta hijyen sorunu yaratmadan, 2 farklı baz yeşillik ve yanına ekleyebileceğiniz 18 farklı premium malzeme (tavuk, hellim, chia tohumu, köz biber…) küçük paketlerde sunuluyor. 30 saniyede, tamamen kendi damak zevkinize göre, tam 8 bin farklı kombinasyonla taptaze bir salata hazırlayabiliyorsunuz.
Her ne kadar benim tercih ettiğim bir şey olmasa da, gençlerin sevdiği o sosisliler? Sosisliyi suda haşlamıyorlar. “Roller Grill” dedikleri özel bir silindir sistemde, mangal etkisi oluşturarak, suyunu içinde tutarak pişiriyorlar. Ekmeği endüstriyel değil; fırından yeni çıkmış gibi çıtır çıtır.
bonVeno Türkiye Genel Müdürü Eda Özkan ve Genel Müdür Yardımcısı Mert Dalağan piknikte bu ikramları bizzat kendi elleriyle hazırlayıp sundular. İşte o amatör ruh ve kurumsal güç birleştiğinde ortaya çıkan sinerji tam da bu.
Hedef 2030’da 500 mağazaPeki, bundan sonra ne olacak? Şu an İstanbul’da 87 mağazayla hizmet veren bonVeno, 2030 yılına kadar 500 mağazanın üzerine çıkmayı hedefliyor. Üstelik bunu franchise vermeden, her dükkanda aynı etik değerleri, aynı istihdam standartlarını koruyarak yapıyorlar. Eskişehir, Ankara, İzmir gibi perakende kültürünün yüksek olduğu şehirlere de bu deneyimi taşıyacaklar.
Ama beni en çok heyecanlandıran müjde şu oldu: Türkiye’de coğrafi işaretli ürünler denince akla gelen ilk kurum Metro’dur. Şimdi bu birikimi, mahalle aralarındaki bonVeno’lara taşıyacaklar. Münhasır Coğrafi İşaretli Ürün Reyonları kuruluyor! Yani Bergama tulum peynirini, yerel üreticinin coğrafi tescilli ürününü almak için büyük grossmarketlere gitmenize gerek kalmayacak; aşağıya, sokağınızın köşesindeki bonVeno’ya inmeniz yetecek.
Ekşi Sözlük’te birisi yazmış, okuyunca çok güldüm: “bonVeno’nun olduğu semtte ev fiyatları artar.” İnanın abartı değil. Kent hayatının bu kadar hızlandığı, kaliteli gıdaya ve iyi kahveye erişimin bu kadar lüks hale geldiği bir dönemde; mahallenizde hem discount fiyatıyla temel gıda satan hem de size kendinizi kıymetli hissettiren bir Lifestyle vahası buluyorsanız, o semtten ev de alınır, o dükkanda her gün kahve de içilir.
Yaz köşeme not ediyorum: bonVeno, Türkiye perakende tarihinin en akıllıca tasarlanmış operasyonlarından biridir ve bu hikaye daha yeni başlıyor!
Muhtemel ki bu konsepti taklit edecek pek çok perakende şirketi çıkacaktır.
İnsanın günlük hayatına dokunmakBonVeno’nun hikâyesi bu yüzden bana sadece bir Metro projesi gibi görünmüyor. Bu hikâye, Türkiye perakendesinin yeni eşiğini gösteriyor. Bir yanda indirim marketlerin fiyat disiplini, diğer yanda süpermarketlerin ürün çeşitliliği, öte yanda online teslimatın hız vaadi, bir başka tarafta geleneksel kanalın mahalle sıcaklığı var. bonVeno bu dört unsurdan parçalar alıp yeni bir bileşim yapmaya çalışıyor: yakınlık, kalite, pratiklik ve küçük lezzet ödülü.
EGD pikniği bu bileşimi anlatmak için doğru bir sahneydi. Çünkü marka kendini sunumla değil, deneyimle gösterdi. Kahve içildi, ürün tadıldı, yöneticiler sahadaydı, çocuklar koşarken gazeteciler sohbet etti. Bir markanın samimiyeti bazen kampanya sloganında değil, kendi ürününü kendi eliyle ikram etmesinde anlaşılır. Perakendede güven de biraz böyle kurulur: Önce ağızda, sonra sepette, en sonunda alışkanlıkta.
Benim bu buluşmadan çıkardığım sonuç şu: Metro, bonVeno ile yalnızca yeni mağaza açmıyor; Türkiye’nin değişen perakende haritasında yeni bir yer arıyor. O yer, ne bakkalın nostaljisi ne indirim marketin sertliği ne hipermarketin büyüklüğü ne de online teslimatın soğuk hızıdır. O yer, şehir insanının “yakınımda olsun, iyi olsun, pahalı hissettirmesin, vaktimi almasın, bana küçük bir iyi his bıraksın” dediği yerdir.
Türkiye perakendesi artık bu cümlenin etrafında yeniden kuruluyor. bonVeno başarılı olursa, Metro’nun büyük deposundan mahallenin küçük kapısına gelen bir marka olmaktan daha fazlasını yapmış olacak.
Türkiye’de kaliteli gıdaya erişim, organize perakendenin yeni rolü ve şehirli tüketicinin değişen hayatı üzerine yeni bir sayfa açacak. Belki de bundan sonra perakendeyi sadece “kaç mağaza açtı?” diye değil, “insanın günlük hayatına nasıl dokundu?” diye okuyacağız.Read More