admin
ANKARA — Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO), 1990-2023 dönemine ilişkin pestisit kullanımı ve ticaretine yönelik verilerini güncelledi. Buna göre dünya genelinde tarımsal pestisit kullanımı 2023 yılında 3,73 milyon ton aktif madde seviyesinde gerçekleşti.
Küresel kullanım, 2022’deki seviyeye göre yüzde 2 azalırken, 1990 yılında kaydedilen 1,8 milyon tonun yaklaşık iki katına çıktı. Toplam kullanımdaki artışın tarım alanlarının genişlemesi ve verim artışıyla bağlantılı olduğu belirtildi.
FAO verileri, pestisit kullanımındaki farklılıkların yalnızca ülkelerin ekonomik gelişmişlik düzeyiyle açıklanamayacağını ortaya koydu. 2023 yılında hektar başına ulusal pestisit kullanımı Rusya’da yaklaşık 0,8 kilogramdan İsrail’de yaklaşık 17 kilograma kadar değişti. Böylece iki ülke arasındaki kullanım yoğunluğu 20 katın üzerinde farklılaştı.
Herbisitlerin payı arttı
Pestisitlerin türlerine göre dağılımında da önemli değişiklik yaşandı. Herbisitlerin küresel pestisit kullanımı içindeki payı 1990 yılında yüzde 38,55 iken, 2023 yılında yüzde 53,89’a yükseldi.
Buna karşılık insektisitlerin payı yüzde 26,47’den yüzde 20,37’ye, fungisitlerin payı ise yüzde 25,05’ten yüzde 20,88’e geriledi.
1990’lı yıllarla karşılaştırıldığında herbisit kullanımının yaklaşık yüzde 130 arttığı belirtildi. Bu artışın, fungisit kullanımındaki artıştan yüzde 58, insektisit kullanımındaki artıştan ise yüzde 48 daha yüksek olduğu ifade edildi.
Herbisit kullanımındaki yükselişte toprak işlemesiz tarım (no-till) uygulamalarının yaygınlaşması ve yabancı otların herbisitlere karşı dayanıklılığının artması etkili faktörler arasında gösterildi.
En yüksek kullanım İsrail’de
Ülkeler arasındaki pestisit kullanım yoğunluğunun, tarım sektörünün gelişmişlik aşamasından çok üretim modeliyle ilişkili olduğu belirtildi.
Arazi kaynakları sınırlı olan ve yüksek katma değerli korumalı tarıma dayanan ülkelerde hektar başına kullanımın daha yüksek olduğu görüldü. Bu kapsamda İsrail’de 17,09 kilogram, Japonya’da 10,61 kilogram ve Hollanda’da 6,95 kilogram pestisit kullanımı kaydedildi.
Tropikal bölgelerde büyük ölçekli ihracata yönelik tarım da yüksek üretim hacmiyle birlikte yüksek pestisit kullanım yoğunluğu gösterdi.
Brezilya toplam kullanımda ilk sırada
Dünyanın en büyük pestisit tüketicisi olan Brezilya’da toplam kullanım 801 bin ton olarak verildi. Ülkede hektar başına pestisit kullanımı ise 12,63 kilogram seviyesinde gerçekleşti.
Brezilya’da pestisit kullanımına bağlı direnç gelişiminin görece hızlı olduğu ve üretimde özellikle herbisitlere yüksek düzeyde bağımlılık bulunduğu belirtildi.
Avrupa’da ise kapsamlı düzenlemelere rağmen yoğun tarım yapılan ülkelerde pestisit kullanımı orta veya yüksek seviyelerde kaldı. Belçika, İtalya, Fransa ve Almanya’da hektar başına kullanım 3,41 ile 5,42 kilogram arasında gerçekleşti.
Avrupa’daki artış diğer bölgelere göre sınırlı kaldı
1990-2023 döneminde pestisit kullanımındaki değişim bölgelere göre önemli farklılık gösterdi. Avrupa’da toplam kullanım yüzde 3 artarken, aynı dönemde Kuzey ve Güney Amerika’daki artış yüzde 191, Afrika’daki artış ise yüzde 175 oldu.
FAO verilerinde, pestisit kullanım yoğunluğunun tarımsal üretim modeli, arazi varlığı, iklim, zararlıların durumu, ihracata yönelik üretim ve düzenleyici politikalarla farklı biçimlerde ilişkili olduğu ortaya konuldu.
Yüksek gelirli ülkelerin yalnızca bir bölümünde toplam pestisit kullanımında düşüş görülürken, insektisit kullanımındaki azalmanın bazı durumlarda herbisit ve fungisit kullanımındaki artışla dengelendiği belirtildi.
TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ
