Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2025 yılı İş ve Aile Yaşamının Uyumu verilerini yayımladı.
Fertlerin sorumluluklarının iş ve aile yaşamına etkileri araştırıldı”İş ve Aile Yaşamının Uyumu” adlı özel konulu araştırma, 2025 yılı boyunca Hanehalkı İşgücü Araştırması ile birlikte birinci görüşme hanelerinde yer alan 18-74 yaş grubundaki fertlere uygulandı. Araştırma, içerdiği değişkenler ve uygulama yöntemi açısından bu kapsamda daha önce gerçekleştirilen çalışmalardan farklılık gösteriyor.
Avrupa Birliği ülkeleri ile aynı dönemde uygulanan bu araştırma ile fertlerin işgücüne katılımları, bakım sorumlulukları ile bu sorumluluklarının iş ve aile yaşamı üzerindeki etkilerinin ortaya konulması amaçlandı. Bakım sorumluluğu; kişinin aynı hanede veya hane dışında yaşayan ve düzenli olarak ilgilendiği 15 yaşın altındaki çocukları, torunları ile 15 ve daha yukarı yaştaki hasta, engelli çocukları, eşleri veya bakıma muhtaç yakınları kapsıyor.
Bakım sorumluluğu olanların 18-74 yaş nüfus içindeki oranı %43,118-74 yaş grubundaki 59 milyon 127 bin kişinin %43,1’ini bakım sorumluluğu olanlar oluşturdu. Bu oran erkeklerde %40,6 iken kadınlarda %45,6 oldu.
Bakım sorumluluğu olanların işgücüne katılma oranı %60,52025 yılında 18-74 yaş grubunda işgücüne katılma oranı %58,2 oldu. Bu oran bakım sorumluluğu olanlar için %60,5, bakım sorumluluğu olmayanlar için %56,4 oldu. Kadınlarda bakım sorumluluğu olanların işgücüne katılma oranı %37,8 iken olmayanlarda %41,7 olarak gerçekleşti. Bu oran erkeklerde ise sırasıyla %86,0 ve %70,0 oldu.
İstihdamda olup çocuk bakım sorumluluğu olanların oranı %39,018-74 yaş grubundaki istihdamdaki kişilerin %39,0’ının sadece çocuk bakım sorumluluğu bulunmakta. Diğer taraftan istihdamdaki kişilerden sadece torun bakım sorumluluğu olanların oranı %2,3 ve sadece yetişkin (15 yaşın üstünde bakıma muhtaç eş, çocuk veya akraba) bakım sorumluluğu olanların oranı ise %2,3 oldu. Çocuk ve yetişkin bakımı veya torun ve yetişkin bakımı sorumluluğunu birlikte yürütenlerin oranı ise %2,1 olarak gerçekleşti.
Çocuk bakım sorumluluğu olanların %14,0’ı kurumsal bakım merkezi kullandı15 yaş altında çocuk bakım sorumluluğu olan ve istihdamda olan kişilerin %14,0’ı kurumsal bakım merkezini, %1,6’sı evde ücretli bakımı, %1,4’ü ise her ikisini birlikte kullandı. Bu kişilerden %83,0’ı profesyonel bakım hizmeti kullanmadı.
İstihdamda olup yetişkin bakım sorumluluğu olanların %17,0’ı evde ücretli bakımı, %3,6’sı ise kurumsal bakım merkezini kullandı. Bu kişilerden %79,3’ü ise bakım hizmeti kullanmadı.
Çocuk bakımını kendisi veya eşiyle birlikte yürütenlerin oranı %50,8Bakım sorumluluğu olan istihdamdaki fertlerden çocuk bakım hizmeti kullanmayanların %50,8’i bakımı kendisi veya eşiyle birlikte yürüttü. Bu kişilerden %19,7’si çocukların kendilerine bakabildiğini belirtirken, %17,6’sı profesyonel bakım hizmeti maliyetinin yüksek olduğunu ve %5,5’i ise bakımı büyükanne, büyükbaba veya diğer yakınlarıyla yürüttüğünü belirtti.
Yetişkin bakımında profesyonel bakım hizmetine ihtiyaç duymayanların oranı %72,6İstihdamda olup yetişkin bakım hizmeti kullanmayanların %72,6’sı profesyonel bakım hizmetine ihtiyaç duymadığını belirtti. Yetişkin bakım hizmetini kullanmayanların %17,9’u profesyonel bakım hizmetinin maliyetinin yüksek olduğunu ve %5,3’ü ulaşılabilecek mesafede bakım hizmetinin veya boş kontenjanın bulunmadığını beyan etti.
İş ile bakım sorumluluğunu birlikte yürütmede en önemli zorluk uzun çalışma saatleriİstihdamda olup bakım sorumluluğu olanların %70,1’i işi ile bakım sorumluluğunu birlikte yürütürken herhangi bir zorluk yaşamadı. Zorluk yaşayan 4 milyon 303 bin kişinin %38,4’ü uzun çalışma saatlerini, %26,9’u zahmetli ya da yorucu işi ve %8,9’u ev ile iş arasındaki ulaşımın uzun sürmesini neden olarak belirtti. Uzun çalışma saatleri nedeniyle zorluk yaşayan erkeklerin oranı %39,3 iken bu oran kadınlarda %36,4 oldu.Read More