admin
İZMİR — Çiftçiler Sendikası (ÇİFTÇİ-SEN), 2026 üzüm hasat sezonunun başlangıcında üreticilerin yüksek verime rağmen düşük alım fiyatlarıyla karşı karşıya kaldığını açıkladı. Sendika, sofralık yaş üzüm alım fiyatının 2025’te 16-18 TL/kg seviyesinde olduğunu, 2026 sezonunun başında ise 11 TL/kg’den işlem görmeye başladığını belirtti.
ÇİFTÇİ-SEN, üzüm üreticilerinin maliyetlerinin yükseldiğini ve mevcut fiyatların üreticilerin gelir beklentisini karşılamadığını savundu. Sendikaya göre bu yıl üzüm verimi, son 2-3 yılda ulaşılamayan seviyelere yeniden yükselmiş durumda. Ancak üreticilerin ürünlerini önceki yıllardaki satış fiyatlarına dahi ulaşamayan seviyelerden satmak zorunda kaldığı ifade edildi.
Sendikaya göre mazot maliyeti yüzde 50 arttı
ÇİFTÇİ-SEN açıklamasında, üretim girdilerindeki artışın üzüm üreticisinin maliyetlerini önemli ölçüde yükselttiği belirtildi. Sendika, mazot fiyatının 2024 yılında 41-44 TL/litre, 2025 yılında 45-53 TL/litre aralığında olduğunu; 2026’da ise 55 TL’den başlayarak 83 TL’ye çıktığını ve bunun yaklaşık yüzde 50’lik artış anlamına geldiğini kaydetti.
Sendika, 2024 sezonunda Toprak Mahsulleri Ofisi’nin 9 numara çekirdeksiz kuru üzüm alım fiyatını 120 TL/kg olarak açıkladığını, tüccar alım fiyatlarının kış aylarında 130-135 TL/kg civarında seyrettiğini ve sofralık yaş üzüm fiyatının ortalama 27-28 TL olduğunu aktardı.
2025 yılında ise TARİŞ’in 9 numara çekirdeksiz kuru üzüm referans alım fiyatını 120 TL/kg olarak açıkladığını belirten ÇİFTÇİ-SEN, sofralık yaş üzüm alım fiyatlarının 16-18 TL/kg seviyesinde kaldığını, sezon sonunda kuru üzüm alım fiyatlarının 80-90 TL/kg’ye kadar gerilediğini savundu.
ÇİFTÇİ-SEN 151,50 TL/kg referans fiyat istedi
ÇİFTÇİ-SEN, 2026 yılı için kuru üzümün ortalama kilogram maliyetini 93 TL olarak hesapladı. Sendika, üreticinin sürdürülebilir biçimde üretim yapabilmesi için maliyetin üzerine yüzde 25 kâr payı ve yüzde 30 insanca yaşam payı eklenmesi gerektiğini belirtti.
Bu hesaplamaya göre sendikanın açıkladığı referans taban fiyat 151,50 TL/kg oldu. ÇİFTÇİ-SEN, bu fiyatın tesis masrafları amortisman payı ile çıplak arazi değerinin faizi hesaba katılmadan yapılan maliyet hesabı üzerinden belirlendiğini açıkladı.
Sendikanın maliyet hesabında 750 kg verim esas alındı
ÇİFTÇİ-SEN’in açıklamasına eklediği 2026 yılı Ege Bölgesi çekirdeksiz kuru üzüm maliyet çalışmasında dekara 750 kilogram verim esas alındı. Hesaplamada dekara maliyet 69 bin 665 TL, kilogram maliyeti ise 93 TL olarak gösterildi.
Sendikanın maliyet tablosunda toplam değişen masraflar 52 bin 50 TL, yüzde 30 sermaye faizi 15 bin 615 TL ve toplam değişen masraflar 67 bin 665 TL olarak yer aldı. Sabit masraflar ise 50 bin 750 TL olarak hesaplandı.
ÇİFTÇİ-SEN’den TARİŞ ve hükümete çağrı
ÇİFTÇİ-SEN, üzüm fiyatlarının belirlenmesinde çiftçi örgütlerinin sürece dahil edilmesini istedi. Sendika, TARİŞ’in üreticilerin söz ve karar sahibi olacağı şekilde yeniden yapılandırılmasını ve kuru üzüm alımında etkin biçimde devreye sokulmasını talep etti.
Sendikanın talepleri arasında, maliyet, kâr payı ve insanca yaşam payı dikkate alınarak belirlenen referans fiyat üzerinden TARİŞ tarafından destekleme alımı yapılması ve hükümetin bu sürece destek vermesi de bulunuyor.
ÇİFTÇİ-SEN ayrıca şaraplık üzüm üreticilerinin ürünlerini işleyerek satabilmelerine yönelik yasal düzenlemeler yapılmasını ve bu üreticilerin ürünlerini işleyerek pazarlamalarının teşvik edilmesini istedi.
Enerji ve madencilik faaliyetlerine ilişkin çağrı
Sendika, üzüm üretim bölgelerinde enerji yatırımları ve madencilik faaliyetlerinin üretim üzerindeki etkilerine de dikkat çekti. Açıklamada, bu faaliyetlerin çevreye zararlı asit, gaz ve tozların yayılmasına ve mevsim dışı doğa olaylarına neden olduğu yönünde değerlendirmelere yer verildi.
ÇİFTÇİ-SEN, tarımsal alanlarda iklimi ve üretimi olumsuz etkileyen enerji ve madencilik faaliyetlerine izin verilmemesini, mevcut faaliyetlerin ise kapatılmasını talep etti. Ayrıca çiftçileri dolandıran kişi ve şirketlere yönelik caydırıcı yasal düzenlemeler yapılmasını, Tarım Sigortaları Yasası’nın yeniden düzenlenmesini ve agroekolojik üretime yönelen üreticilerin teşvik edilmesini istedi.
TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ
