Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), tüketici fiyatlarının aylık yüzde 1,84 oranında arttığı, yıllık enflasyonun 1,78 puan azalışla yüzde 29,73 seviyesine gerilediği Eylül 2026 enflasyon verilerine ilişkin aylık fiyat değerlendirmelerini yayımladı.
“Tüketici enflasyonunun ana eğilimi geriledi”“Aylık bazda, gıda fiyatları taze meyve ve sebze fiyatları kaynaklı gerilerken, enerji fiyatlarında yükseliş devam etmiş, okula dönüşe bağlı olarak başta eğitim hizmetleri olmak üzere ilgili kalemlerde önemli oranlarda artışlar gözlenmiştir. Gıda fiyatlarındaki gerilemede, olumlu arz koşullarının etkisiyle taze meyve ve sebze fiyatlarında gözlenen belirgin şekilde düşüş belirleyici olurken, işlenmiş gıdada aylık fiyat artışı yavaşlamıştır. Enerji fiyatları küresel gelişmelerin etkisiyle yükselen akaryakıt fiyatları öncülüğünde yüzde 6,25 oranında artmıştır. Hizmet grubunda aylık enflasyon bir önceki aya göre yavaşlamış, bu gelişmede ulaştırma ve haberleşme alt grupları öne çıkmıştır. Okula dönüş etkileri, eğitim hizmetlerinin yanı sıra okul servisi ve yurt ücretleri kanalıyla sırasıyla ulaştırma ve lokanta-otel hizmetlerinde de hissedilmiştir. Temel mal grubunda yeni sezona geçişle birlikte giyim ve ayakkabı fiyatları yükselmiş ve dayanıklı mallarda enflasyon bir önceki aya kıyasla hızlanmıştır. Üretici fiyatları önceki aya kıyasla bir miktar yavaşlayarak yüzde 2,07 oranında yükselmiş, yıllık üretici enflasyonu 0,57 puan düşüşle yüzde 27,38’e gerilemiştir. Bu görünüm altında, eylül ayında aylık bazda tüketici enflasyonunun ana eğilimi bir önceki aya kıyasla gerilemiştir.DeğerlendirmelerYıllık tüketici enflasyonuna katkılar incelendiğinde, gıda ve alkolsüz içecekler, hizmet, temel mal ile alkol-tütün-altın gruplarının katkıları bir önceki aya kıyasla sırasıyla 1,40, 0,70, 0,05, ve 0,02 puan azalırken, enerji grubunun katkısı 0,39 puan artmıştır.Mevsimsellikten arındırılmış verilerle, tüketici fiyatlarının aylık artışı ağustos ayına kıyasla zayıflamıştır. Benzer şekilde B ve C göstergelerinde aylık enflasyon gerilemiştir. Fiyat artışları B endeksini oluşturan gruplardan temel malda yükselmiş, hizmette ve işlenmiş gıdada ise zayıflamıştır. TCMB bünyesinde takip edilen göstergeler, eylül ayında enflasyonun ana eğiliminin bir önceki aya kıyasla gerilediğini göstermiştir. Benzer şekilde, üç aylık ortalamalar bazında da düşüş kaydedilmesiyle, enflasyonun ana eğilimindeki yavaşlama belirginleşmiştir.Hizmet fiyatları eylül ayında yüzde 2,15 oranında artarken, grup yıllık enflasyonu yüzde 2,63 puan düşüşle yüzde 37,65’e gerilemiştir. Yıllık enflasyon tüm alt gruplarda düşüş göstermiştir. Eylül ayında hizmet fiyatlarının seyrinde yüzde 14,19 oranında yükselen eğitim hizmetleri öne çıkmıştır. Vakıf yükseköğretim kurumlarının kayıt dönemine bağlı olarak geçtiğimiz yıl eylül ayında tek seferde yansıyan üniversite eğitim ücreti artışlarının bu yıl ağustos-eylül aylarına yayılması hizmet sektörü enflasyonunu eylül ayında aşağı yönlü etkileyen bir unsur olmuştur. Diğer taraftan, önceki yıllardan farklı olarak ilkokul ve ortaöğretim eğitimi ücretlerinin eylül ayında görece yüksek bir oranda artması dikkat çekmiştir. Yeni eğitim-öğretim yılıyla birlikte okul servisi ücretlerindeki yüzde 16,04’lük artışa karşın, hava yolu ile yolcu taşımacılığı ücretlerindeki yüzde 9,03’lük gerilemenin etkisiyle ulaştırma hizmetlerindeki yükseliş yüzde 0,24 ile sınırlı kalmıştır. Böylece, ulaştırma hizmetlerinin yıllık enflasyonu 8,66 puan azalarak yüzde 43,78’e gerilemiştir. Kirada aylık artış yüzde 3,10 olmuş, yıllık kira enflasyonu düşüşünü sürdürerek yüzde 41,34 seviyesinde gerçekleşmiştir. Lokanta ve otel alt grubunda fiyat artışı yüzde 1,41 ile ılımlı seyrini korurken okula dönüş etkisinin gözlendiği yurt ücretlerindeki aylık artış yüzde 19,99 ile geçen yılın aynı dönemine kıyasla sınırlı kalmıştır.Temel mal grubu fiyatları eylül ayında yüzde 2,11 oranında artmış, grup yıllık enflasyonu yüzde 15,90 düzeyinde yatay seyretmiştir. Yıllık enflasyon giyim ve ayakkabı ile dayanıklı mallarda görece yatay seyrederken, diğer temel mallarda gerilemiştir. Bu dönemde, dayanıklı tüketim mallarındaki fiyat artışı yüzde 2,02 ile bir miktar güçlenmiştir. Tüketici elektroniği tarafında elektrikli alet fiyat artışları yüzde 3,75 ile öne çıkarken, beyaz eşya aylık enflasyonu yüzde 2,79 ile bir önceki aya kıyasla yükselmiştir. Ayrıca, mobilya ve otomobil alt gruplarında fiyat artışları ise sırasıyla yüzde 1,61 ve yüzde 1,53 olarak gerçekleşmiştir. Giyim ve ayakkabı alt grubu fiyatları yeni sezona geçişin etkisiyle yüzde 4,01 ile bir önceki yıla benzer bir oranda artarken, diğer temel mallarda aylık enflasyon yüzde 0,61’e yavaşlamıştır.Enerji fiyatları eylül ayında yüzde 6,25 oranında artmış, grup yıllık enflasyonu 6,88 puan yükselerek yüzde 46,11 olmuştur. Küresel gelişmelerin yansımaları ile aylık bazda yüzde 10,91 oranında artan akaryakıt fiyatları enerji fiyatlarındaki yükselişin temel sürükleyicisi olmuştur. Bu dönemde, uluslararası enerji fiyatlarının etkisi katı yakıt (yüzde 9,41) ve tüp gaz fiyat artışlarında (yüzde 3,88) da hissedilmiştir. Diğer taraftan, meskenlere yönelik elektrik fiyatları yatay bir seyir izlemiştir.Gıda fiyatları gerilediGıda ve alkolsüz içecekler fiyatları aylık bazda yüzde 0,20 oranında gerilemiş, grup yıllık enflasyonu 6,17 puan azalarak yüzde 27,62 olmuştur. Yıllık enflasyon, işlenmemiş gıdada 9,99 puan azalarak yüzde 24,15’e, işlenmiş gıdada 3,21 puan düşerek yüzde 30,33’e gerilemiştir. İşlenmemiş gıda fiyatlarındaki yüzde 2,33 oranındaki aylık azalışta, taze meyve ve sebze grubundaki arz kaynaklı olumlu gelişmeler etkili olmuştur. Diğer taraftan, bu dönemde beyaz et fiyatlarında artış gözlenmiştir. İşlenmiş gıda aylık fiyat artışı yüzde 1,40 ile ağustos ayına kıyasla yavaşlarken, bu alt grupta yemeye hazır gıdalar ile kahve-çay alt kalemleri fiyat artışları ile öne çıkmıştır.Yurt içi üretici fiyatları eylül ayında yüzde 2,07 oranında artmış, yıllık üretici enflasyonu 0,57 puan düşerek yüzde 27,38 olmuştur. Bu dönemde de ana sanayi gruplarına göre; enerji fiyatları yüzde 3,55 oranındaki artışı ile öne çıkmaya devam etmiştir. Ara malı fiyatları yüzde 2,04 oranında yükselirken, diğer ana sanayi gruplarında artışlar yüzde 1,5-1,6 bandında gerçekleşmiştir. Sektörel bazda incelendiğinde ise tütün, rafine edilmiş petrol ürünleri ve kömür-linyitte fiyat artışları belirgin olmuştur.”Read More