Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), tüketici fiyatlarının aylık yüzde 0,99 oranında arttığı, yıllık enflasyonun 0,50 puan düşerek yüzde 32,11 seviyesinde gerçekleştiği Haziran ayı enflasyonuna ilişkin Aylık Fiyat Gelişmeleri raporunu yayımladı.
Gıda enflasyonunda sebze etkisi!“Aylık bazda haziran ayında enerji fiyatları gerilerken, ana gruplar genelinde fiyat artışları bir önceki aya kıyasla yavaşlamıştır. Enerji fiyatlarında gözlenen düşüşte elektrik ve doğal gaz fiyatlarındaki artışa karşın uluslararası petrol fiyatlarındaki gerileme ile düşen akaryakıt fiyatları etkili olmuştur. Bu dönemde, gıda fiyatlarındaki ılımlı seyirde sebze ürünleri öncülüğünde fiyatları gerileyen işlenmemiş gıda alt grubu rol oynarken, işlenmiş gıdada aylık enflasyon bir önceki aya benzer bir oranda görece yüksek gerçekleşmiştir. Diğer taraftan, alkollü içecekler ve tütün grubunda fiyatlar yükselmiş, bu gelişmede tütün ürünlerindeki üretici firma kaynaklı fiyat artışları öne çıkmıştır. Hizmet grubunda aylık enflasyon akaryakıt fiyatları düşüşüne bağlı olarak ulaştırma hizmetlerindeki fiyat artışının sınırlı kalmasının etkisiyle yavaşlamıştır. Temel mal grubunda, geçtiğimiz iki ayda yeni sezona geçişin belirgin etkilerinin izlendiği giyim ve ayakkabı alt grubunda fiyatlar düşerken, dayanıklı malda fiyatlar nispeten ılımlı seyrini sürdürmüştür.
Bu dönemde, üretici fiyat artışları önceki aylara kıyasla yavaşlayarak yüzde 1,80 oranında gerçekleşmiş, yıllık enflasyon 0,84 puan düşüşle yüzde 28,09’a gerilemiştir. Bu görünüm altında, haziran ayında aylık bazda tüketici enflasyonunun ana eğilimi bir önceki aya kıyasla sınırlı bir miktar gerilemiştir.
Enerji ve hizmet gruplarının katkıları azaldıYıllık tüketici enflasyonuna katkılar incelendiğinde, enerji ve hizmet gruplarının katkıları bir önceki aya kıyasla sırasıyla 0,37 ve 0,21 puan azalırken, alkol-tütün-altın ve temel mallar gruplarının katkıları sırasıyla 0,06 ve 0,02 puan artmış; gıda ve alkolsüz içeceklerin katkısı ise değişmemiştir.
Mevsimsellikten arındırılmış verilerle, tüketici fiyatlarının aylık artışı bir miktar gerilemiştir. Benzer şekilde B ve C göstergelerinde de aylık enflasyon güç kaybetmiştir. Fiyat artışları B endeksini oluşturan gruplardan temel mal ve işlenmiş gıdada görece yatay seyrederken hizmet grubunda zayıflamıştır. TCMB bünyesinde takip edilen göstergeler, haziran ayında enflasyonun ana eğiliminin bir önceki aya kıyasla sınırlı bir oranda gerilediğine işaret etmiştir. Göstergeler üç aylık ortalamalar bazında ise sınırlı bir miktar artış kaydetmiştir.
Muayene katılım payı artışı Temmuz enflasyonuna yansıyacakHizmet fiyatları haziran ayında yüzde 1,69 oranında yükselmiş, grup yıllık enflasyonu 1,43 puan düşerek yüzde 39,64 seviyesinde gerçekleşmiştir. Yıllık enflasyon haberleşme grubunda bir miktar yükselirken, lokanta ve otel grubunda yataya yakın seyretmiş; diğer alt gruplarda ise gerilemiştir. Yakın dönemde yüksek aylık artışlar kaydeden ulaştırma hizmetleri fiyatları, akaryakıt fiyatlarındaki düşüşe bağlı olarak haziran ayında yüzde 0,58 ile sınırlı bir oranda yükselmiştir. Bu dönemde havayolu ile yolcu taşımacılığı ücretlerinde düşüş izlenmiştir. Kira aylık enflasyonu kontrat yenileme oranındaki mevsimsel artışların da etkisiyle yüzde 2,66 olarak gerçekleşmiş, yıllık enflasyonu ise 1,90 puan düşüşle yüzde 47,87 olmuştur. Bu dönemde, aylık enflasyon, lokanta-otel (yüzde 2,11) grubunda konaklama hizmetlerine de bağlı olarak mevsimsel etkilerle artarken, haberleşme grubunda önceki aya benzer bir oranda (yüzde 1,60) gerçekleşmiştir. Diğer taraftan, sağlık hizmetleri fiyatlarında SGK Sağlık Uygulamaları Tebliği’nde yapılan muayene katılım payı düzenlemesinin etkileri temmuz ayında izlenecek olup, aylık tüketici enflasyonunu yaklaşık 0,22 puan artıracağı değerlendirilmektedir.
Giyim fiyatları indirim kampanyaları ile düştüTemel mal grubu fiyatları haziran ayında yüzde 1,11 oranında artmış, grup yıllık enflasyonu 0,11 puan yükselişle yüzde 17,37 olmuştur. Yıllık enflasyon tüm alt gruplarda sınırlı oranda artmıştır. Bu dönemde, dayanıklı tüketim mallarında fiyat artışı yüzde 1,39 ile görece yatay seyretmiştir. Haziran ayında mobilya fiyat artışı yüzde 0,58 ile bir önceki aya kıyasla yavaşlarken, elektrikli ve elektriksiz aletler ile otomobil fiyatları sırasıyla yüzde 2,51 ve yüzde 1,37 oranında artmıştır. Giyim ve ayakkabı alt grubu fiyatları indirim sezonuna geçişin etkisiyle yüzde 0,22 oranında düşerken, diğer temel mallarda aylık enflasyon yüzde 2,01’e yükselmiştir.
Enerji fiyatları haziran ayında yüzde 0,91 oranında gerilemiş, grup yıllık enflasyonu 4,47 puan düşerek yüzde 39,41 olarak gerçekleşmiştir. Bu gelişmede, elektrik (yüzde 2,69) ve doğal gaz (yüzde 2,09) fiyatlarındaki artışa karşın uluslararası petrol fiyatlarındaki gerilemenin etkisi ile düşen akaryakıt fiyatları (yüzde -4,00) etkili olmuştur. Diğer alt gruplarda ise fiyat artışları ılımlı seyretmiştir.
Alkollü içecekler ve tütün grubunda fiyatlar haziran ayında yüzde 3,46 oranında yükselmiştir. Bu gelişmede, üretici firmalar tarafından gerçekleştirilen fiyat ayarlamaları kaynaklı tütün ürünlerindeki artış (yüzde 4,01) etkili olurken, alkollü içecek fiyatlarında da bir miktar yükseliş (yüzde 1,51) gözlenmiştir.
Gıda enflasyonuGıda ve alkolsüz içecekler grubunda fiyatlar haziran ayında yüzde 0,16 oranında artmış, grup yıllık enflasyonu 0,58 puan yükselişle yüzde 35,44 olmuştur. Yıllık enflasyon, işlenmiş gıdada 2,19 puan yükselerek yüzde 37,50 olurken, işlenmemiş gıdada 1,57 puan azalarak yüzde 33,19 seviyesinde gerçekleşmiştir. Haziran ayında, işlenmiş gıda fiyatları bir önceki aya benzer şekilde görece yüksek bir oranda (yüzde 2,60) artmıştır. Bu alt grupta çiğ süt fiyat artışının etkisi ile süt ve süt ürünleri fiyatlarındaki yükselişler devam ederken, ekmek ve tahıllar ile çay diğer öne çıkan kalemler olmuştur. İşlenmemiş gıda fiyatları ise haziran ayında sebze kalemi öncülüğünde yüzde 2,83 oranında gerilemiştir.
Yurt içi üretici fiyatları haziran ayında yüzde 1,80 oranında artmış, yıllık üretici enflasyonu 0,84 puan düşerek yüzde 28,09 olmuştur. Ana sanayi gruplarına göre incelendiğinde, enerji fiyatları, jeopolitik gelişmelerin etkisiyle bir önceki aya kıyasla yavaşlamasına rağmen öne çıkmaya devam etmiştir. Aylık fiyat artışı dayanıklı tüketim mallarında yüzde 0,24 ile sınırlı kalırken, diğer kalan gruplarda ise yüzde 1,4-1,9 bandında seyretmiştir. Sektörel bazda incelendiğinde ise ham petrol ve doğal gaz, kömür ve linyit, elektrik-gaz ile tütün ürünleri görece yüksek fiyat artışı gösteren alt gruplar olmuştur.”Read More