Günlük olarak tükettiğimiz sıcak ve soğuk içeceklerin önemli bir bölümünde bulunan kafein, beyin ve vücudumuz üzerinde önemli etkilere sahip. Peki kafein nedir? Türk kahvesinde ve çayda kafein var mı?
Kafein nedir?Dünyada en az 63 bitki türünün yaprak, tohum veya meyvelerde doğal olarak bulunan bir madde olan kafein, çay, kahve veya kakaoda (ve dolayısıyla çikolatada) doğal olarak bulunur. Kafeini en çok bilinen kaynakları arasında kahve ve kakao çekirdekleri ile çay yaprakları yer alır.
Türk kahvesinde ve çayda kafein var mı?
Türk kahvesinde de çayda da bir miktar kafein bulunmaktadır. Genel anlamda bir bardak çayda, aynı miktar kahvenin yarısı kadar kafein bulunmaktadır.
Kafein bağımlılığı gerçek mi?
‘Bağımlılık” sözcüğünün rast gele kullanımına sıkça rastlıyoruz. İnsanlar bazen çikolata, futbol veya televizyon bağımlısı olduklarını söylüyorlar. Ancak bu tür bağımlılıkla, fiziksel veya zihinsel sağlık üzerinde ciddi etkiye sahip olabilecek madde veya aktivite bağımlılığı arasında bir ayrım yapılmalıdır.
Düzenli olarak yüksek miktarda kafein tüketen ve daha sonra kafein alımlarını hızla ve büyük ölçüde azaltan bazı kişilerde iki günden bir haftaya kadar süren baş ağrısı ve yorgunluk gibi geçici belirtilere rastlanabilmektedir. Her maddede olduğu gibi, bazı kişiler kafeine diğerlerinden daha fazla duyarlılık sergiler.
Kafeinin fizyolojik etkileri nelerdir?
Kafeinin insanlar üzerinde geçici olmak kaydıyla hafif bir uyarıcı etkisi vardır. Farmakolojik etkileri kalıcı değildir ve genellikle bir kaç saat içerisinde geçer. Kafein vücutta zamanla birikmez ve genellikle tüketildikten birkaç saat sonra vücuttan atılır. Kişiden kişiye farklılık göstermekle birlikte bu süre sağlıklı yetişkinlerde üç ile dört saat civarındadır. Kafeine olan duyarlılıklar kişiden kişiye değişkenlik gösterir. Kafeinin etkisi incelenirken, birçok etken göz önünde bulundurulmalıdır:
Alınan miktarTüketim sıklığıKişinin metabolizmasıKişinin duyarlılığıKişiler kendilerine uygun günlük kafein tüketimi seviyesini bulma eğilimindedir. Kafeinin istenmeyen etkilerini hissedenler kafein tüketimlerini sınırlarken, bu etkileri hissetmeyenler kendileri için normal olan seviyelerde kafein tüketmeye devam etmektedir.
Günlük ne kadar kafein tüketilebilir?
Yetişkinler için makul kafein tüketimi 2 – 3 fincan kahveye, bir başka deyişle 56 kutu (330ml) kafein içeren alkolsüz içeceğe eşittir. Verilen bu değerler ortalama olarak günlük tüketim için 300 mg kafeine denk gelir ki bu miktarlar ile herhangi bir sağlık sorunu arasında bağlantı kurulmamıştır.
Buraya tıklayarak Avrupa Gıda Güvenliği Otoritesi EFSA görüşüne de göz atabilirsiniz.
Kafeinin sıvı ihtiyacına etkisi nedir?
Kafeinin diüretik etkisinin olduğuna dair endişeler dile getirilirken, mevcut kanıtlar, bu etkinin geçici olduğunu göstermektedir. Kafeinin toplam vücut suyu noksanlığına neden olduğuna dair bir kanıt yoktur. Ulusal Bilim Akademileri Tıp Enstitüsü kafeinli içeceklerin, kafeinsiz içeceklere benzer bir şekilde günlük sıvı alımına katkıda bulunduğunu belirtmektedir.
Meşrubatlarda neden kafein kullanılır?
Yüzyılı aşkın bir süredir bazı alkolsüz içeceklerde az miktarlarda kafein kullanılmaktadır. Diğer gıda ve içeceklerde olduğu gibi kullanılan kafein, karışım miktarına bağlı olarak alkolsüz içeceklere genel tadını ve kokusunu verir. Kafein, bazı alkolsüz içeceklere hafif acı bir tat kazandırır, bazı içeceklerde de aroma olarak kullanılır.
Genelde hoşa giden bir koku vererek hem şeker hem de düşük kalorili tatlandırıcılarla iyi uyum sağlar ve böylelikle içeceklerin genel kokusuna katkıda bulunur. Kafein, enerji içeceklerinde de kullanılır.
admin
