admin
Kırsal Kalkınma Yatırım Programı Çerçevesinde Yapılacak Desteklemeler Hakkında Tebliğ (No: 2026/9), 3 Nisan 2026 tarihli Resmi Gazete’de yayımlandı.
Kırsal kalkınma yatırım destekleriMikro, küçük ve orta ölçekli işletmelerin desteklenmesi ile kırsal alanda alternatif gelir kaynaklarının oluşturulması, kırsal ekonomik altyapının güçlendirilmesi, tarımsal faaliyetler için geliştirilen yeni teknolojilerin üreticiler tarafından kullanımının yaygınlaştırılması, veri temelli üretim ve akıllı tarım uygulamalarının desteklenmesi, yürütülmekte olan kırsal kalkınma çalışmalarının etkinliklerinin artırılması ve yeni teknoloji içeren kırsal kalkınma yatırımlarının desteklenmesine ilişkin usul ve esasları belirlemek amacıyla yayımlanan Tebliğ;
Kırsal Kalkınma Yatırım Programı çerçevesinde tarımsal amaçlı örgütler, kadın ve genç girişimciler öncelikli olmak üzere gerçek ve tüzel kişilerin tarıma dayalı faaliyetlerine yönelik uygulayacakları yatırımlar ve dijitalleşme, yapay zekâ tabanlı karar destek sistemleri, sensör sistemleri, akıllı tarım teknolojileri ve tarımsal platform çözümleri gibi konularda yapılacak yatırımlar için yapılacak hibe ödemelerine ilişkin hususları kapsıyor.
Yatırım konularıTebliğ kapsamında Tarım Reformu Genel Müdürlüğünün, İl Müdürlükleri, İl Proje Değerlendirme Komisyonlarının görev, yetki ve sorumluluklarına yer verilen Tebliğde,
Program kapsamında mikro, küçük ve orta ölçekli işletmeler için hibe desteği verilecek yatırım konuları;
a) Tarımsal ürünlerin işlenmesi, paketlenmesi ve depolanmasına yönelik yatırım konularında;
1) Bitkisel ürünlere yönelik yatırımlar,
2) Hayvansal ürünlere yönelik yatırımlar,
3) Çelik silo konusuna yönelik yatırımlar,
4) Soğuk hava deposu konusuna yönelik yatırımlar.
b) Tarımsal üretime yönelik yatırım konularında;
1) Kapalı ortamda bitkisel üretime yönelik yatırımlar,
2) Büyükbaş hayvan yetiştiriciliğine yönelik yatırımlar,
3) Küçükbaş hayvan yetiştiriciliğine yönelik yatırımlar,
4) Kanatlı hayvan yetiştiriciliğine yönelik yatırımlar,
5) Kültür mantarı üretimine yönelik yatırımlar,
6) Büyükbaş ve küçükbaş hayvan kesimhanelerine yönelik yatırımlar,
7) Kanatlı hayvan kesimhanelerine yönelik yatırımlar,
8) Yağmur hasadı için jeomembran gölet yapımına yönelik yatırımlar.
c) Su ürünleri yetiştiriciliğine yönelik yatırım konularında;
1) Denizlerde yetiştiriciliğe yönelik yatırımlar,
2) İç sularda yetiştiriciliğe yönelik yatırımlar,
3) Tarıma dayalı ihtisas organize sanayi bölgelerinde yetiştiriciliğe yönelik yatırımlar.
ç) Hayvansal ve bitkisel orijinli gübre işlenmesi, paketlenmesi ve depolanmasına yönelik yatırım konularında;
1) Hayvansal orijinli gübre yatırımları,
2) Bitkisel orijinli gübre yatırımları.
d) Tarımsal amaçlı örgütler için ortak makine parkı yatırımları,
e) Arı yetiştiriciliğine yönelik yatırımlar,
f) Tarımda dijitalleşme, veri yönetimi, sensör ve nesnelerin interneti (IoT) tabanlı akıllı tarım uygulamalarına yönelik yatırımlar,
g) Yapay zekâ tabanlı karar destek sistemleri ve üretim izleme teknolojilerine yönelik yatırımlar,
ğ) Tarımda robotik kullanımı, otomasyon ve görüntü işleme sistemlerinin kullanımına yönelik yatırımlar,
h) (f), (g) ve (ğ) bentlerinde belirtilenler dışında kalan diğer tarımsal bilişim sistemlerinin kullanımına yönelik yatırımlar,
ı) İpek böceği yetiştiriciliğine yönelik yatırımlar,
i) Bu fıkrada yer alan yatırım konularında faaliyet gösteren tesislerin ve tarımsal amaçlı örgütlerin sulama hizmetlerinin gerektirdiği enerji ihtiyacının karşılanmasında kullanılmak üzere yenilenebilir enerji kaynakları kullanımına yönelik yatırımlar
olarak sıralandı.
Belirtilen yatırım konularında gerçekleştirilecek projeler, kırsal alanda uygulanması şartıyla hibe desteği kapsamında değerlendirilecek.
Uygulama illeri81 ilde; Tebliğde belirtilen yatırım konularından tümü veya bir kısmı, EK-4’te yer alan illerin sektörel önceliklerine ve üretim planlamasına göre Bakanlıkça belirlenerek uygulama rehberi ile başvuru öncesinde ilan edilecek ve hibe desteği kapsamında başvurular kabul edilecek.
Başvuru sahiplerinde aranacak özelliklerTebliğde belirtilen yatırım konularını gerçekleştirmek üzere hazırlanacak proje başvuruları gerçek ve tüzel kişiler tarafından yapılacak.
Başvuru sahiplerinin; kapasite artırımı ve modernizasyon/otomasyona yönelik yatırım başvurularında son başvuru tarihinden önce, yeni tesis ve tamamlamaya yönelik yatırım başvurularında ise en geç nihai rapor aşamasında, Bakanlıkça belirlenen başvuru konusu ile ilgili kayıt sisteminde kayıtlı olması ve izleme süresi sonuna kadar kayıtlı olma durumunun devam etmesi gerekecek.
Son başvuru tarihinden önce kurulan; 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununda tanımlanmış kollektif, limited ve anonim şirketler ile tarımsal amaçlı örgütler tüm yatırımlar için tüzel kişi olarak başvurabilecekler.
Tebliğ kapsamındaki hibe desteklemelerinden, kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kaynaklarından finansman sağlayan veya bağlantısı olan gerçek ve tüzel kişiler yararlanamayacak. Başvuru sahiplerinin, başvuru aşamasında idari ve mali açıdan kamudan bağımsız olduklarına dair taahhütnameyi sunmaları gerekecek.
Hibeye esas proje tutarı ve destekleme oranıTebliğde belirtilen yatırım konularında hibeye esas proje tutarı; 30.000.000 Türk lirası üst limitini geçemeyecek.
Hibeye esas proje tutarı alt limiti 100.000 Türk lirası olacak, bu limitin altındaki başvurular kabul edilmeyecek.
Aile işletmesi faaliyetleri kapsamında yapılacak başvurularda hibeye esas proje tutarı en fazla 8.000.000 Türk Lirası olacak.
Başvuruların kabul edilmesi halinde; Katma Değer Vergisi (KDV) dâhil hibeye esas proje tutarının %50’si ile %70’ine kadar ve EK-2’de belirtilen şekildeki oranlarda hibe desteği verilecek. Faydalanıcılar hibeye esas proje tutarının hibe desteği verilecek oran dışında kalan katkı payını ve ayni katkıyı kendi öz kaynaklarından temin etmekle yükümlü olacaklar.
Hibe desteği kapsamındaki proje gider esaslarıHibe desteği verilecek proje giderlerinin;
a) Faydalanıcı ile imzalanan hibe sözleşmesinden sonra ve proje tamamlanma süresi içerisinde gerçekleştirilmesi,
b) Hibe sözleşmesi ekinde sunulan tatbikat projesinde belirtilmiş olması ve hibe desteği verilecek proje giderleri kapsamında yer alması,
c) Hibe sözleşmesi ekinde sunulan proje bütçesi tablosundaki hibeye esas proje giderlerinin, bu Tebliğde belirtilen limitlerin içerisinde kalması,
ç) Hibe desteği kapsamındaki giderlerin Bakanlık tarafından yayımlanan uygulama rehberinde ve hibe sözleşmesinde belirtilen esaslara uygun olması ve belgelere dayandırılması,
gerekecek.
Tebliğde belirtilen gider kalemleri, belirtilen esaslar çerçevesinde, ilgili bölümlerde belirtilen istisnalar geçerli olmak kaydıyla hibe desteği kapsamında değerlendirilecek. Yatırım uygulamalarına ait; inşaat işleri alım giderleri ile makine, ekipman ve malzeme alım giderlerine hibe desteği verilecek.
Hibe desteği kapsamında karşılanmayacak giderlerUygun olmayan ve hibe desteği kapsamı dışında kalan giderler ise Tebliğde; Her türlü borçlanma giderleri, Faizler, Başka bir kaynaktan finanse edilen harcama ve giderler, Kira giderleri, Kur farkı giderleri, Arazi, arsa ve bina alım bedelleri, Binanın yakıt, su, elektrik ve aidat giderleri, Ayrı faturalandırılmış nakliye ve montaj giderleri, Bankacılık giderleri, Denetim giderleri, İade alınan veya alınacak vergiler, İkinci el/kullanılmış makine ve ekipman alım giderleri, Proje yönetim ve danışmanlık giderleri, Makine tamir ve parça alım giderleri, Sarf malzemeleri, Makine kullanım eğitimi giderleri, Mücbir sebepler hariç bu Tebliğ ile belirlenen proje tamamlanma süresi içinde gerçekleştirilmeyen giderleri olarak sıralandı.
Başvuru zamanı Bakanlıkça yayımlanacak olan uygulama rehberinde ilanen duyurulacak. Başvuru yapacak gerçek ve tüzel kişiler, program konusunda il proje yürütme biriminden ihtiyaç duydukları bilgiyi alabilecekler.
Başvurular “www.tarimorman.gov.tr” internet adresinden yapılacak.
Proje tamamlanma süresiFaydalanıcıların hibe desteği kapsamında uygulayacakları projeler için hibe sözleşmesi imzalanma son tarihi başvuru yapılan takvim yılının kasım ayının son iş günü olup projelerin tamamlanma süreleri bir sonraki takvim yılının haziran ayının son iş günü olacak.
Hibe ödemesi yapılabilmesi için hibe sözleşmesi imzalanması ve proje uygulamalarının Tebliğ ve Tebliğe dayanılarak yürürlüğe konulan mevzuatta belirtilen hükümler doğrultusunda gerçekleştirilmesi şartı aranacak.
Proje uygulamalarının ve yatırımın kontrolü ve izlenmesi, il proje yürütme birimlerince yapılacak.
Hibe sözleşmesine bağlanan hibeye esas proje tutarı, uygulama sürecinde artırılamayacak.
DenetimProgram kapsamında yapılan tüm işlemler Bakanlık tarafından denetlenecek. Bu denetimler sırasında yapılan işlemlere ait talep edilen tüm bilgi ve belgeler il müdürlüğünce Genel Müdürlüğe sunulacak.
Genel Müdürlük, gerek duyulması halinde, Program kapsamında hibe desteği verdiği tesislerin denetimini gerçekleştirebilecek.
Faydalanıcı, projeyi Tebliğ, uygulama rehberi ve hibe sözleşmesi koşullarına uygun olarak icra etmediği takdirde Bakanlığın ödemeleri yapmama ve/veya hibe sözleşmesini feshetme hakkı saklı olacak. Bu durumda Bakanlık, ayrıca hibe miktarını azaltabilir ve/veya hibe kaynaklarından ödenmiş olan meblağların tamamen veya kısmen geri ödenmesini talep edebilecek.
Diğer desteklerden yararlanmaBaşvuruya esas proje için bu Tebliğ kapsamında verilecek hibe desteği dışında, hiçbir kamu kurum ve kuruluşunun desteklerinden yararlanılamayacak.
Tebliğ gereği, Programın genel uygulama usul ve esaslarına açıklık getirmek, destek sağlamak amacıyla Genel Müdürlük tarafından çıkarılan uygulama rehberi Bakanlık resmî internet adresinde, bilgilendirme ve açıklamalar ise başvuru sayfasında yayımlanacak.
20/2/2025 tarihli ve 32819 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kırsal Kalkınma Destekleri Kapsamında Tarıma Dayalı Yatırımların Desteklenmesi Hakkında Tebliği (Tebliğ No: 2024/43) yürürlükten kaldırılırken, yürürlükten kaldırılan Kırsal Kalkınma Destekleri Kapsamında Tarıma Dayalı Yatırımların Desteklenmesi Hakkında Tebliğ (Tebliğ No: 2024/43)’e göre devam eden iş ve işlemler için mezkur Tebliğ uygulanmaya devam olunacak.
Tasarruflu tarımsal sulama sistemlerine yatırım desteğiKırsal Kalkınma Yatırım Programı Kapsamında Tasarruflu Tarımsal Sulama Sistemlerine Yönelik Yatırımların Desteklenmesi Hakkında Tebliğ (No: 2026/10) de, aynı Resmi Gazete’de yayımlandı.
Tarımsal üretimde suyun etkin ve verimli kullanılmasını sağlamak için geliştirilen tasarruflu tarımsal sulama tekniklerinin üreticiler tarafından kullanımının yaygınlaştırılarak daha kaliteli ve pazar isteklerine uygun üretim yapılmasını sağlamak ve kırsal alanda üreticilerin gelir düzeyini artırmak amacıyla tasarruflu tarımsal sulama sistemlerinin desteklenmesine ilişkin usul ve esasları belirlemek amacıyla yayımlanan Tebliğ; Kırsal Kalkınma Yatırım Programı çerçevesinde tasarruflu tarımsal sulama sistemlerine yönelik yatırımlar için yapılacak hibe ödemelerine ilişkin usul ve esasları kapsıyor.
Yatırım konuları ve uygulama illeriProgramı uygulamakla görevli Tarım Reformu Genel Müdürlüğü, İl Müdürlükleri ile İl Proje Yürütme Birimlerinin görev, yetki ve sorumluluklarına yer verilen Tebliğe göre,
Program kapsamında hibe desteği verilecek tasarruflu tarımsal sulama sistemlerine yönelik 81 ilde uygulanacak yatırım konuları şunlar:
a) Tarla içi sistemler:
1) Damla sulama.
2) Yağmurlama.
3) Mikro yağmurlama.
4) Yüzey altı damla sulama.
b) Mekanik büyük sistemler:
1) Center pivot/Lineer sulama sistemleri.
2) Tamburlu sulama sistemleri.
c) Yenilenebilir enerji ve teknoloji odaklı sistemler:
1) Güneş enerjili sulama (sulama sistemleri+panel).
2) Akıllı sulama/otomasyon sistemleri (sensör, kontrol, uzaktan yönetim).
Proje tamamlanma süresiKabul edilen başvurulara ilişkin olarak başvuru sahibi ile il müdürlüğü arasında hibe sözleşmesinin imzalanmasından sonra, alımı yapılan makine, ekipman ve malzemelerin yetmiş beş gün içerisinde tarlada montajının tamamlanmış olması gerekecek. Süresi içerisinde başvuru dosyasında yer alan projeye uygun olarak alımı ve tarlada montajı yapılan tasarruflu tarımsal sulama sistemlerinin yerinde tespit işlemleri yapılacak ve faydalanıcının ödeme talebi tarihinden itibaren otuz gün içerisinde il proje yürütme birimince tutanağa bağlanacak.
Başvuru sahibinin, Bakanlık kayıt sistemlerine kayıtlı olması ve ödemenin yapıldığı tarihten itibaren beş yıl boyunca kayıtlı olma halinin devam etmesi gerekecek.
Programa, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununda tanımlanmış kolektif, limited ve anonim şirket şeklinde kurulmuş olan şirketler, ana sözleşmelerinde tarımsal üretim yapabileceklerinin belirtilmesi şartı ile tüzel kişi olarak başvurabilecekler.
Gerçek kişiler ve şirketler, kendilerine ait veya en az beş yıl süreyle noter onaylı kira sözleşmesi sunmaları halinde, kiralık araziler için başvuru yapabilecekler.
Sulama kooperatifleri, tarımsal kalkınma kooperatifleri, tarım kredi kooperatifleri ve sulama birlikleri ana sözleşmelerinde tarımsal üretim yapabileceklerinin yer alması ve kendilerine ait arazilerde veya on yıl ve üzeri noter onaylı kira sözleşmesi bulunması şartıyla kamu arazilerinde, tüzel kişi olarak başvuru yapabilecekler.
Hibeye esas proje tutarı ve destekleme oranıTebliğ kapsamında kabul edilen başvurularda, hibe sözleşmesinde belirlenen hibeye esas proje tutarının, KDV dâhil %50’si ile %70’ine kadar değişen oranlarda hibe desteği verilecek.
Tasarruflu tarımsal sulama sistemlerine yönelik yatırımlar kapsamında kullanılacak bütçenin en az %20’si kadın ve genç girişimciler tarafından gerçekleştirilecek yatırımlar için kullanılacak.
Birinci derece tarımsal amaçlı örgütler, kadınlar ve gençler tarafından gerçekleştirilen başvurular öncelikli olarak değerlendirilecek.
Konu bazında verilecek hibe oranları şöyle:
a) Tarla içi damla sulama sistemleri için %50.
b) Tarla içi yağmurlama sulama sistemleri için %50.
c) Tarla içi mikro yağmurlama sulama sistemleri için %60.
ç) Tarla içi yüzey altı damla sulama için %70.
d) Center pivot/Lineer sulama sistemleri ve Tamburlu sulama sistemleri için %60.
e) Güneş enerjili sulama (sulama sistemleri+panel) için %60.
f) Akıllı sulama/otomasyon sistemleri (sensör, kontrol, uzaktan yönetim) için %70.
g) Tarımsal açıdan yeraltı sularının yetersiz seviyede ve su kısıtı ilan edilen olduğunun tespit edildiği havzalarda yapılacak başvurularda tüm konular için %70.
Başvuru şekli, yeri ve zamanıBaşvuru dosyası, uygulama rehberinde yer alan başvuru formu ve eklerine uygun olarak hazırlanacak.
Başvuruya esas projeler, 18/12/1991 tarihli ve 91/2526 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Ziraat Mühendislerinin Görev ve Yetkilerine İlişkin Tüzük hükümlerine göre yetkili ziraat mühendisleri tarafından hazırlanacak.
Başvurunun idari yönden incelenmesi il proje yürütme birimi tarafından yapılacak.
İl proje yürütme birimi tarafından, başvuru ekinde yer alan ve formatı uygulama rehberinde bulunan projenin teknik açıdan incelenmesi ve değerlendirilmesinde; başvuru sahibi tarafından alımı talep edilen tasarruflu tarımsal sulama sisteminin su kaynağı, arazi koşulları ve tarımsal üretim planlanması ile üretim desenine uygunluğu ve teknik özellikleri incelenecek.
Hibe sözleşmesiBaşvuruları kabul edilen başvuru sahipleri, değerlendirme sonuçları il müdürlüğü internet sitesinde ve duyuru panolarında yayımlandıktan sonra, il müdürlüğü ile on gün içerisinde hibe sözleşmesi imzalamak zorunda olacaklar.
Faydalanıcının Tebliğ, uygulama rehberi ve hibe sözleşmesi şartlarına aykırı hareket etmesi halinde, il müdürlüğü hibe sözleşmesini feshedecek.
Hibe desteği ödemeleriHibe desteği ödemeleri için gerekli finansman, bütçenin ilgili harcama kaleminden tahsis edilerek karşılanacak.
Tebliğle belirlenen destekleme ödemelerinden, idari hata sonucu düzenlenen belgelerle yapılan ödemeler hariç, haksız yere yararlandığı tespit edilenler il müdürlüklerinin internet sitelerinde ilan edilerek 5488 sayılı Kanunun 23 üncü maddesi gereğince beş yıl süreyle hiçbir destekleme programından yararlandırılmayacak.
Faydalanıcı, hibe sözleşmesi kapsamında sağlanmış tasarruflu tarımsal sulama sisteminin mülkiyetini, yerini ve amacını ödemenin yapıldığı tarihten itibaren beş yıl boyunca değiştiremeyecek. Bu amaçla, il müdürlükleri yatırımları beş yıl boyunca yılda en az bir kere olmak üzere sulama sezonunda yerinde kontrol ederek, tutanağa bağlayacak.
Yürürlükten kaldırılan tebliğ25/2/2021 tarihli ve 31406 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kırsal Kalkınma Destekleri Kapsamında Bireysel Sulama Sistemlerinin Desteklenmesi Hakkında Tebliğ (Tebliğ No: 2021/7) yürürlükten kaldırılırken, yürürlükten kaldırılan Tebliğ kapsamında hibe desteğinden faydalanmış olan yatırımlara ait devam eden iş ve işlemler, projenin izleme süresi tamamlanıncaya kadar hibe sözleşmesinin imzalandığı tarihte yürürlükte olan mevzuat hükümlerine tabi olacak.
Her iki Tebliğ de, yayımı tarihinde yürürlüğe girdi.
