Gıda ürünlerini renkler ve harflerle sınıflandıran sistemin tüketicileri yanıltabileceği ve bazı ürünleri haksız biçimde dezavantajlı duruma düşürebileceği yönündeki eleştiriler, etiketleme tartışmalarını yeniden gündeme taşıdı.
Yeni dönem için takvim belirlendiPolonya’nın kararı, sektör temsilcileri ve bilimsel kuruluşlarla gerçekleştirilen istişarelerin ardından Eylül ayında alındı. Brüksel merkezli ve tüketici sağlığını AB gıda mevzuatının merkezinde tutmayı amaçlayan bağımsız, kar amacı gütmeyen bir sivil toplum kuruluşu olan Safe Food Advocacy Europe (SAFE), 7 Ekim 2026 tarihli duyurusunda kararın ayrıntılarını paylaştı.
Plan kapsamında, Nutri-Score işaretini taşıyan ürünlerin piyasaya sunulması 2028 yılının sonuna kadar aşamalı olarak sona erdirilecek. İşletmelere, mevcut ürün ve ambalaj stoklarını değerlendirebilmeleri için ayrıca 2 yıllık bir süre tanınacak. Böylece stokların tükenmesi için 2030 yılının sonuna kadar zaman sağlanacak.
Nutri-Score, gıdaların beslenme profillerini A’dan E’ye uzanan beş harfli ve renkli bir ölçekle gösteriyor. Tüketicilerin ürünleri hızlı biçimde karşılaştırmasını amaçlayan sistemde yeşil renkler daha olumlu, kırmızı tonları ise daha olumsuz değerlendirmeleri temsil ediyor.
Tartışmanın odağında tüketiciyi yanıltma riski varNutri-Score’un en önemli tartışma başlıklarından biri, farklı gıdaların beslenme özelliklerini tek bir puanla ifade etmesinin ne kadar doğru olduğu. Sisteme yönelik eleştiriler, basitleştirilmiş sınıflandırmanın gıdaların beslenme değerini bütün yönleriyle yansıtamayabileceği ve bazı ürünleri olduğundan daha olumsuz gösterebileceği üzerinde yoğunlaşıyor.
SAFE de Nutri-Score’un tüketicilere yeterli ve anlamlı bilgi sunmakta yetersiz kaldığını savunuyor. Kuruluşa göre sistem, belirli ürün gruplarını haksız biçimde dezavantajlı duruma düşürebiliyor ve tüketicilerin bilinçli gıda tercihleri yapmasına beklenen katkıyı sağlamıyor. Ancak bunlar SAFE’nin değerlendirmeleri. Polonya’nın kararı, sistemin bilimsel açıdan bütünüyle geçersiz olduğunun kanıtı olarak yorumlanmamalı.
Polonya, Nutri-Score uygulamasını hayata geçiren 7 Avrupa Birliği (AB) ülkesinden biriydi. Sistem ilk olarak 2017’de Fransa’da uygulanmaya başlanmıştı. İtalya gibi bazı ülkeler ise etiketin aşırı basitleştirilmiş bilgi sunduğu gerekçesiyle sisteme karşı çıkmıştı.
Polonya’nın kararı, tüketicilerin gıda etiketleri üzerinden bilgilendirilmesinde hangi yaklaşımın benimsenmesi gerektiğine ilişkin tartışmayı yeniden öne çıkarıyor. Temel mesele, ürünleri kolayca karşılaştırılabilir hale getirirken beslenme bilgilerinin doğruluğunu ve bütünlüğünü korumak.Read More