Türkiye’nin, iklim değişikliği ile mücadelede BM’nin en önemli organizasyonu olan BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi’nin (UNFCCC) 31. Taraflar Konferansı’na (COP31) ev sahipliği ve başkanlığı, BM 81. Genel Kurulu haftasında New York’ta tanıtılıyor.
COP31 Başkanı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, New York İklim Haftası kapsamında BM nezdinde gerçekleştirilen “COP31 Eylem Gündeminin Lansmanı Üst Düzey Etkinliği”nde Türkiye’nin COP31 ev sahipliği sürecine ilişkin detaylı bir sunum yaptı. Lansmanda, BM İklim Değişikliği İcra Sekreteri Simon Stiell, BM Genel Sekreter Yardımcısı Selwin Hart, COP30 Başkanı Büyükelçi Andre Aranha Correa do Lago, Azerbaycan Dışişleri Bakan Yardımcısı ve COP29 Baş Müzakerecisi, Avustralya Bakan Yardımcısı ve COP31 İcra Direktörü Kushla Munro ve Dünya Meteoroloji Örgütü Genel Sekreteri Prof. Dr. Seleste Saulo, 20’ye yakın ülkenin bakan ve bakan yardımcılarının yanı sıra uluslararası finans kuruluşlarının temsilcileri söz aldı.
İklim eyleminde hedeften uygulamaya geçişi hızlandırmak“Bugün burada yalnızca COP31 Eylem Gündemi’ni tanıtmak için değil, iklim eyleminde hedeften uygulamaya geçişi nasıl hızlandıracağımızı birlikte konuşmak için bulunuyoruz” diyen Bakan Kurum, şöyle devam etti:
“İklim krizinin aciliyeti konusunda artık bir ortak anlayışa sahibiz. Hedeflerimizi ortaya koyduk. Teknolojilerin önemli bir bölümü mevcut. Dünyanın birçok yerinde uygulanabilir çözümler var. Bugün önümüzdeki temel mesele, aslına bu çözümlerin nasıl hayata geçireceğimiz. Finansmana erişimdeki güçlükleri nasıl aşacağız? Kapasite eksikliklerini nasıl gidereceğiz? Teknolojiyi ve yatırımları ihtiyaçlarla nasıl buluşturacağız? Ve uluslararası iş birliğini uygulamanın hızına nasıl yetiştireceğiz? COP31 Başkanlığı olarak Antalya’ya tam da bu sorulara somut cevaplar üretme hedefiyle, “Uygulama COP’u” vizyonuyla hazırlanıyoruz. Bizim için uygulama; yalnızca daha fazla taahhüt açıklamak değil, artık mevcut taahhütleri sahada ölçülebilir sonuçlara dönüştürmek istiyoruz.”10 öncelikli tema, 6 küresel hedef, 11 girişim, 13 çıktıCOP31 Eylem Gündemi’nin ortak öncelikleri ölçülebilir hedefler, somut girişimler ve uygulama araçlarıyla buluşturacak şekilde hazırlandığını belirten COP31 Başkanı Kurum, karşılıklı görüş alışverişiyle eylem gündeminin netleşeceğine vurgu yaptı. Eylem Gündemi’nin 10 öncelikli tema, 6 küresel hedef, 11 girişim ve 13 destekleyici çıktı üzerine kurduklarını dile getiren Kurum, New York’un ardından Fiji Pre-COP ile çalışmaların devam edeceğini dile getirdi.
COP31’in 6 hedefiÇevre Bakanı Kurum, COP31’in 2035 Küresel Uygulama Hedefleri kapsamında elektriğin nihai enerji tüketimindeki payını yüzde 35’e çıkarmayı; belediye atığı oluşumundaki öngörülen artışı en az yarıya indirmeyi; binalarda enerji yoğunluğunu en az yüzde 25 azaltmayı; küresel döngüsel malzeme kullanım oranını en az yüzde 15’e çıkarmayı hedeflediklerini vurguladı. Bu hedeflerin hayata geçirilmesinin 2035 yılına kadar küresel emisyonlarda 8,5 ila 10 gigaton karbondioksit azaltım potansiyeli taşıdığına işaret eden Kurum, her bir hedefi ve uygulama aracını da detaylandırarak anlattı.
Antalya Yeşil Sanayileşme MutabakatıCOP31 ile devreye alınacak 11 girişim arasında yer alan COP31 Küresel Elektrifikasyon Girişimi ile elektrifikasyonun küresel ölçekte hızlandırması, Küresel Yeşil Yük Koridorları Girişimi ile yeşil ve dayanıklı uluslararası yük koridorlarının gelişiminin desteklenmesi, Sıfır Atık, İstanbul Platformu ve Metan Üst Düzey Diyaloğu ile atık azaltımı ve metan azaltımı konularındaki engellerin aşılması, Antalya Yeşil Sanayileşme Mutabakatı ile sanayinin karbonsuzlaşmasında uygulama ve yatırımı hızlandırmak hedefleniyor.
Yapay Zeka Taahhüdü açıklanacakEn Az Gelişmiş Ülkeler Yeşil Sanayileşme Kolaylaştırma (LDC-GIF) Mekanizması ile en az gelişmiş ülkelerde proje fırsatlarını teknoloji ve finansmanla buluşturmak için çalışacaklarını ifade eden Bakan Kurum, Yapay Zeka Destekli Temiz Teknolojiler Girişimi ile temiz teknoloji pilotları ve yenilikçi çözümler geliştirileceğine değindi. Döngüsellik Bilgi Paylaşım Ağı’nın iyi uygulamaların yaygınlaştırılmasını sağlayacağını, 2026 Antalya Yapay Zeka Taahhüdü ile yapay zekanın temiz teknolojiler için sorumlu kullanımının teşvik edileceğini belirtti.
2035 yılına kadar binalarda enerji yoğunluğunu en az yüzde 25 azaltmayı hedefi doğrultusunda SURFF ile iklim taahhütlerini yatırım-hazır kentsel projelere dönüştüreceklerini kaydetti. Yine bu başlıkta Antalya Enerji Verimli Binalar Mutabakatı ile enerji verimli ve dirençli binalara geçişi hızlandırmayı amaçladıklarını belirten COP31 Başkanı Kurum, Uluslararası Sürdürülebilir Binalar Yarışması düzenleneceğini ve yenilikçi iyi uygulamaları bu şekilde yaygınlaştırmayı istediklerini anlattı. “Akıllı, Dirençli ve Sürdürülebilir Şehirler Üst Düzey Diyaloğu” ile dijital teknolojilerin şehirlerde iklim eylemi için kullanımını destekleyeceklerini ifade etti.
İklim Uygulama Köprüsü (BRIDGE) kapsamında açıklanacak İstanbul Deklarasyonu ile BRIDGE’e yönelik uluslararası iş birliği ve siyasi desteğin güçlendirileceğini dile getirdi. Herkes için İklim eylemi eğitimi hedefi doğrultusunda “Çocuklar, Gençlik ve İklim Dirençliliği Antalya Üst Düzey Diyaloğu” ile iklim taahhütlerinin çocuklara ve gençlere duyarlı politika, finansman ve uygulamaya dönüşmesini ve gençlerin karar alma süreçlerine katılımının güçlendirilmesini amaçladıklarını belirtti.
Antarktika Mesajları Üst Düzey DiyaloğuCOP31 Başkanı Murat Kurum, “Bölgesel ve Uluslararası Okyanus İş Birliği Girişimi” ile deniz ve kıyı alanlarının iklim dayanıklılığını güçlendirme, “Deniz Çöpü Eylem Platformu” ile ihtiyaçları, iyi uygulamaları ve finansmanı buluşturmayı amaçladıklarını dile getirdi. Yine Okyanuslar ve Denizler başlığı altında “Antarktika Mesajları Üst Düzey Diyaloğu” ile Antarktika’nın iklim araştırmalarındaki rolünü güçlendireceklerini, Trabzon Eylem Çağrısı ile okyanusların korunması ve iklim dirençliliğine yönelik ortak eylemleri destekleyeceklerinin altını çizdi.
Rio Sözleşmeleri Üst Düzey DiyaloğuBakan Kurum, COP31’in Gıda Güvenliği başlığı kapsamında Turkuaz Nexus Girişimi ile gıda sistemleri yönetişimi ve iklim taahhütlerini ülke öncülüğünde ortak bir çerçevede buluşturacaklarının vurguladı. Rio Sinerjileri başlığı kapsamında da “Rio Sözleşmeleri Üst Düzey Diyaloğu” ile üç Rio Sözleşmesi arasındaki sinerjileri güçlendirmeyi ve ulusal düzeyde daha koordineli uygulamayı desteklemeyi amaçladıklarını kaydetti.
Son olarak COP31’in Dinamik ve Dayanıklı Sağlık Sistemleri başlığı kapsamında Antalya Sağlık Dayanıklılığı Girişimi ile bilgi, ülke deneyimleri, teknik uzmanlık, finansman ve yenilikçi çözümleri ortak bir çerçevede buluşturmak istediklerini dile getirdi.
“Elimizi taşın altına koyma zamanı geldi de geçiyor”Kurum, “COP31 eylem gündemimizin amacı açıktır: Ortak hedeflerimizi somut uygulamaya dönüştürmek. Sizleri bu sürecin aktif ortakları olmaya davet ediyorum. Ben diyorum ki diyalogla ilerleyelim, uzlaşıyla güçlenelim, eylemle sonuç alalım. Hep birlikte bu mücadeleyi yapalım. Elimizi, gövdemizi artık taşın altına koyma zamanı geldi de geçiyor. Artık hep birlikte bu mücadeleyi daha kararlı bir şekilde yapmak mecburiyetindeyiz” dedi.
Sunumun ardından katılımcı tarafların görüşlerini de alan Bakan Kurum, konuşmasını şöyle tamamladı:
“Benim bu tartışmalardan çıkardığım net mesaj şudur; artık yalnızca ne yapılması gerektiğini değil, nasıl yapılacağını da birlikte ortaya koymalıyız. İşte finansmana erişimi kolaylaştırmalı, kapasiteyi güçlendirmeli, teknoloji ve yatırımları gerçek ihtiyaçlarla buluşturmalı ve iş birliğini uygulamayı hızlandıracak şekilde güçlendirmeliyiz. Antalya’ya ilerlerken bu istişareleri devam ettireceğiz. Başarılarımızı yalnızca aldığımız kararlarla değil, bu kararların sahada neyi değiştireceğiyle değerlendireceğiz. Bu nedenle sizleri yalnızca COP31’e katılmaya değil, eylem gündemimizin aktif ortakları olmaya, girişimlerimize katkı sunmaya ve somut sonuçları Antalya’ya birlikte taşımaya davet ediyorum. Diyalogdan uygulamaya, hedeften sonuca hep birlikte ilerleyelim. Kasım ayında sizleri Antalya’da ağırlamaktan büyük memnuniyet duyacağız.”“Eylem Gündemi’nde çok önemli fırsatlar var”Eylem gündemi sunumunda söz alan BM İklim Değişikliği İcra Sekreteri Simon Stiell, Türkiye’nin çalışmalarından övgü ile bahsederek, “Ben Türkiye’yi vizyonu dolayısıyla ve özellikle Eylem Gündemi’ne odaklanması dolayısıyla çok teşekkür ediyorum. Kendileri Avustralya ile yakından çalışıyorlar ve Brezilya’daki COP30 Başkanlığı’nın yaptığı çalışmanın üstüne koyarak ilerliyorlar. COP31’in bugünkü aslında sunulan Eylem Gündemi’ne baktığımızda çok önemli fırsatlar var. Hem sanayi için hem de politika liderleri için ayağa kalkmaları için çok önemli fırsatlar var” dedi.
BM Genel Sekreter Yardımcısı Selwin Hart da, COP31’in uygulama hedefine dikkat çekerek, “Sayın Başkan, Birleşmiş Milletler’de biz sizin azminizi gerçekten çok önemli buluyoruz. COP31 Eylem Gündemi’nin uygulama çerçevesinde şekillenmiş olması çok önemli. Paris Anlaşması’nın ilk 10 yılı yönümüzü değiştirdi, ikinci 10 yılının da muhakkak hızımızı ve sonuç üretme ölçeğimizi değiştirmesi gerekiyor. Hepimizin elinde çözümler var. Artık bizim bunları daha hızlı bir şekilde, daha adil bir şekilde, daha ileri bir şekilde herkes için yapmamız gerekiyor. Kaybedecek zamanımız kalmadı” ifadelerini kullandı.
Türkiye, COP31’de yapay zekânın iklim üzerindeki etkilerine odaklanacakKasım ayında düzenlenecek COP31 İklim Zirvesi’ne ev sahipliği yapmaya hazırlanan Türkiye, “iklim sorumluluğu taşıyan yapay zekâ” yaklaşımını teşvik etmeyi ve teknoloji şirketlerini veri merkezlerini temiz enerjiyle çalıştırmaya yönlendirmeyi öncelikleri arasına aldı.
Hükümetlerin yapay zekânın enerji kullanımına ilişkin kurallar belirlemesi ve teknoloji şirketlerinin faaliyetlerini temiz enerjiyle yürütmesi gerektiğini vurgulayan COP31 Başkanı Murat Kurum, “Isınan bir dünya, altüst olmuş bir küresel enerji sistemi ve yapay zekânın yükselişine dair büyüyen endişeler; hepsi aksiyon gerektiriyor. COP31 bu anın hakkını verecek” diye konuştu.Read More