Türkiye Yeşil Taksonomisi Yönetmeliği, 24 Eylül 2026 tarihli Resmi Gazete’de yayımlandı.
Yönetmeliğin kapsamıSürdürülebilir kalkınma hedefleriyle uyumlu ekonomik faaliyetlerin desteklenmesi, sürdürülebilir yatırımlara finansman akışının teşvik edilmesi ve piyasada yeşile boyamanın önlenmesi amacıyla Türkiye Yeşil Taksonomisinin usul ve esaslarını düzenlemek için hazırlanan Yönetmelik;
a) Kurum, kuruluş ve işletmelerin yönetmelik Ek-1’de yer alan ekonomik faaliyetlerini,
b) Finansal kuruluşların yürüttükleri faaliyetleri,
c) Türkiye Yeşil Taksonomisinin uygulama şartlarını, teknik tarama kriterlerini, raporlama ve doğrulama işlemlerini, idari/teknik usul ve esaslarını,
ç) Raporlama yapacak kurum, kuruluş, işletmeler ve finansal kuruluşların kullanacakları Çevrimiçi Taksonomi Yönetim Sistemine ilişkin diğer hususları,
kapsıyor.
Taksonomi için genel esaslarTaksonomide şeffaflık, sürdürülebilirlik ve çevresel bütünlük ilkeleri esas alınacak.
Taksonominin ülkemizin net sıfır emisyon hedefine ve yeşil büyüme vizyonuna yönelik faaliyetleri desteklemesi,
Uygun ekonomik faaliyetin uyumluluğunun belirlenmesinde, faaliyet için oluşturulan teknik tarama kriterlerinin ilgili olduğu mevzuat hükümlerine uyulması,
Uygun ekonomik faaliyetlerin finansmana erişimini desteklemek amacıyla sürdürülebilirliklerini belirleyen teknik tarama kriterleri oluşturulması esas olacak.
Uygun ekonomik faaliyetlerin uyumlu bir ekonomik faaliyet olması için; Çevresel hedeflerden en az birine önemli ölçüde katkı sağlamak, Başka hiçbir çevresel hedefe önemli zarar vermemek ve Asgari sosyal koruma önlemlerine uymak şartlarını birlikte sağlaması gerekecek.
Çevresel hedeflerYönetmeliğin amacı doğrultusunda; Sera gazı emisyonlarının azaltımı, İklim değişikliğine uyum, Su ve deniz kaynaklarının sürdürülebilir kullanımı ve korunması, Döngüsel ekonomiye geçiş, Kirliliğin önlenmesi ve kontrolü, Biyoçeşitliliğin ve ekosistemlerin korunması ile restorasyonu çevresel hedefler olarak belirlendi.
Bir ekonomik faaliyetin “Önemli Ölçüde Katkı Sağlayan” bir ekonomik faaliyet olarak sınıflandırılması için ekonomik faaliyetin ilgili çevresel hedefin teknik tarama kriterlerinde yer alan önemli ölçüde katkı sağlama kriterlerini yerine getirmesi,
“Önemli Zarar Vermeyen” bir ekonomik faaliyet olarak sınıflandırılması için ekonomik faaliyetin ilgili çevresel hedefin teknik tarama kriterlerinde yer alan önemli zarar vermeme kriterlerini yerine getirmesi zorunlu olacak.
Asgari sosyal koruma önlemleriYönetmeliğin ilgili maddesi uyarınca asgari sosyal koruma önlemleri, Uluslararası Çalışma Örgütünün Çalışma Yaşamında Temel İlkeler ve Haklar Bildirgesinde tanımlanan on temel sözleşmede işaret edilen ilkeler ve İnsan Hakları Evrensel Bildirgesindeki haklar da dâhil olmak üzere, Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütünün Çok Uluslu Şirketler Rehberi ve Birleşmiş Milletler İş Dünyası ve İnsan Hakları Rehber İlkeleri ve ulusal çalışma ve sosyal güvenlik mevzuatını da kapsayan sosyal koruma düzenlemeleri ile uyumu sağlamak için uygulanan prosedürler olacak.
Teknik tarama kriterleriYönetmeliğe dayanılarak belirlenen önemli ölçüde katkı sağlama ve önemli zarar vermeme kriterleri olarak tanımlanan teknik tarama kriterleri, aşağıda yer alan esaslar doğrultusunda İklim Değişikliği Başkanlığı tarafından belirlenecek:
Belirli bir ekonomik faaliyetin hem kısa hem de uzun vadeli etkilerini göz önünde bulundurarak söz konusu çevresel hedefe en uygun potansiyel katkılar,
Belirli bir ekonomik faaliyetin hem kısa hem de uzun vadeli etkileri dikkate alınarak ilgili çevresel hedeflerden herhangi birine önemli zarar verilmemesi için karşılanması gereken asgari gereklilikler belirlenecek.
Kriterler mümkün olduğunca niceliksel olarak belirlenir; niceliksel olarak belirlenemeyen hallerde niteliksel olarak belirlenebilecek.
Uygun olduğu hallerde, ilgili mevzuat ve karbon ayak izinin değerlendirilmesine yönelik standartlar dikkate alınacak.
Kesin bilimsel kanıtlara ve 5 inci maddenin birinci fıkrasında yer alan ilkelere uyulacak.
Ekonomik faaliyetin kendisinin ve bu ekonomik faaliyet tarafından üretilen ürün ve sağlanan hizmetlerin yaşam döngüsü süresince çevresel etkisi göz önüne alınacak.
Sektörler, piyasa yapıları, rekabet koşulları, yatırım akışları ve finansal sistem üzerindeki etkileri açık ve nesnel şekilde dikkate alınacak.
Kriterler belirli bir sektördeki ilgili tüm ekonomik faaliyetleri kapsamalı ve piyasadaki rekabeti bozucu nitelikte olmayacak.
Kriterlerin kullanımı kolay ve doğrulanabilir olacak.
Katı fosil yakıtlara geçit yok!Başkanlık tarafından belirlenecek teknik tarama kriterleri doğrultusunda, katı fosil yakıtlar kullanılan üretim faaliyetleri çevresel açıdan sürdürülebilir ekonomik faaliyetler olarak değerlendirilmeyecek.
Düzenli olarak gözden geçirilecek ve gerektiği hallerde, bilimsel ve teknolojik gelişmeler doğrultusunda düzenlenecek olan teknik tarama kriterleri Başkanlığın resmî internet sayfasında yayımlanacak.
Teknik tarama kriterlerinde herhangi bir güncelleme yapılması durumunda, güncel kriterler her yılın 15 Aralık tarihine kadar Başkanlığın resmî internet sayfasında yayımlanacak.
Güncellenen kriterler, güncellendiği yılı takip eden yıl itibarıyla geçerli olacak.
Anahtar performans göstergeleriYönetmelikte sıralanan anahtar performans göstergeleri, çevresel hedefleri kapsıyor.
Ek-1’de yer alan uygun ekonomik faaliyetlerden en az birini yürüten kurum, kuruluş ve işletmeler Başkanlığın resmî internet sayfasında yayımlanacak raporlama şablonlarına uygun şekilde raporlama yapabilecek.
Raporlar ilgili yılın mali tablo döneminin bitimini takip eden altıncı ayın sonunda (Özel hesap dönemi kullanan işletmelerde, özel hesap dönemi sonu dikkate alınır) raporlama yapan kurum, kuruluş, işletmeler ve finansal kuruluşlar tarafından Çevrimiçi Taksonomi Yönetim Sistemine yüklenecek.
Yönetmelik kapsamında yapılacak tüm raporlamalarda teknik tarama kriterleri esas alınacak.
Raporlamada %10 limitiRaporlama yapacak kurum, kuruluş ve işletmelerin Ek-1’de yer alan uygun ekonomik faaliyetlerden kaynaklanan;
Hasılatının, tüm faaliyetlerinden kaynaklı toplam hasılatına oranı %10’unun altında olduğunda,
Yatırım harcamalarının, tüm faaliyetlerinden kaynaklı toplam yatırım harcamalarına oranı %10’unun altında olduğunda,
İşletme giderlerinin, tüm faaliyetlerinden kaynaklı toplam işletme giderlerine oranı %10’unun altında olduğunda,
ilgili ekonomik faaliyetlerinin anahtar performans göstergesini raporlamaya dahil etmeyebilecekler.
Taksonomi geçiş planıRaporun tamamlayıcı unsuru niteliğindeki taksonomi geçiş planına ilişkin usul ve esaslar Başkanlık tarafından belirlenecek.
Yönetmelikte taksonomiden sorumlu organlar; Başkanlık, Türkiye Yeşil Taksonomisi Komitesi, Taksonomi teknik uzman grubu olarak sıralandı.
Komite ve teknik uzman grubunda yer alacak görevlilerin Yönetmelik ile kendilerine verilen tüm görevleri yapabilecek teknik bilgi ve deneyime sahip olmaları esas olacak.
Taksonominin yürütücüsü olan Başkanlık, Çevrimiçi Taksonomi Yönetim Sistemini yönetmeye yetkili olacak. Taksonominin işleyişi ve gelişimi hakkında kamuoyunu resmî internet sayfası üzerinden bilgilendirecek.
Yönetmelikte Yeşil Taksonomisi Komitesi ile Taksonomi teknik uzman grubunun çalışma usul ve esasları ile görevleri de belirlendi.
Çevrimiçi Taksonomi Yönetim SistemiTaksonomi sürecine ilişkin iş ve işlemler, Çevrimiçi Taksonomi Yönetim Sistemi aracılığıyla yürütülecek. Sisteme yüklenen raporların kamuoyuna açık olması esas olacak.
Çevrimiçi Taksonomi Yönetim Sistemine yüklenen taksonomi raporu harici bilgi ve belgeler; kurum, kuruluş ve şirketlerin izni dâhilinde üçüncü taraflarla paylaşılabilecek. Bilgi güvenliğinin sağlanmasında, 7545 sayılı Siber Güvenlik Kanununa, 7552 sayılı Kanuna ve bu kanunlara dayanılarak yürürlüğe konulan mevzuata uyulacak.
Finansal kuruluşlar 2029 yılına kadar raporlamadan muafYönetmelik gereğince raporlama yapanlardan raporlama için gerekli olan bildirim, bilgi ve belge verme yükümlülüğünü yerine getirmeyenlere, 7552 sayılı Kanunun 14 üncü maddesinin altıncı, dokuzuncu ve on birinci fıkraları doğrultusunda idari para cezası uygulanacak.
Finansal kuruluşlar, 1/1/2029 tarihine kadar taksonomi raporlaması yapmak zorunda olmayacaklar.
Yayımı tarihinde yürürlüğe giren Yönetmelik hükümlerini Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı yürütecek.Read More