Uzmanlara göre bölgedeki askeri hareketlilik ve ticaret rotalarındaki riskler; pirinçten ete, tahıldan gübreye kadar birçok temel gıda ürününde fiyat dalgalanmalarına ve tedarik sorunlarına yol açabilir.
ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarının ardından bölgede güvenlik kaygıları hızla yükselirken, bazı Orta Doğu şehirlerinde hava saldırıları ve füze önleme sistemleri nedeniyle günlük yaşamda kısıtlamalara gidildi. Bu durum özellikle Körfez bölgesindeki ticaret ve lojistik faaliyetleri üzerinde baskı oluşturuyor.
foodnavigator.com’un haberine göre; uzmanlar bu tür jeopolitik krizlerin, gıda sektöründe doğrudan üretimi değil çoğunlukla ticaret yolları, enerji maliyetleri ve tarımsal girdiler üzerinden etkisini gösterdiğini ifade ediyor. Bu nedenle küresel gıda piyasaları, savaşın seyrine bağlı olarak kısa sürede dalgalanma yaşayabiliyor.
Küresel tedarik zincirinde risk büyüyorSektör analistleri, İran çevresindeki gerilimin özellikle Orta Doğu ve Asya’daki gıda ticaretini etkileyebileceğine dikkat çekiyor. Bölgedeki limanlar ve lojistik merkezleri, uluslararası gıda ticaretinde önemli rol oynuyor. Bu nedenle güvenlik endişeleri veya taşımacılıkta yaşanabilecek aksaklıklar, bazı ürünlerin sevkiyatında gecikmelere yol açabilir.
Pirinç, et ve diğer temel gıda ürünlerinin ticareti bu tür gelişmelere karşı oldukça hassas. Uzmanlara göre ticaret rotalarındaki belirsizlikler, kısa vadede fiyat oynaklığını artırabilir. Özellikle ithalata bağımlı ülkelerde gıda maliyetleri hızla yükselme riski taşıyor.
Ayrıca enerji fiyatlarında yaşanabilecek artışın, gıda üretim ve taşımacılık maliyetlerini yükselterek zincirleme bir etki yapabileceği ifade ediliyor.
Gübre ve tarım maliyetleri baskı altındaKriz, tarım sektörünü dolaylı yoldan da etkileyebilir. İran çevresindeki gerilimin küresel gübre üretimi ve sevkiyatında aksamalara yol açabileceği belirtiliyor. Bu durum çiftçilerin üretim maliyetlerini artırarak tarımsal ürün fiyatlarına da yansıyabilir.
Uzmanlar, gübre fiyatlarındaki artışın özellikle tahıl üretiminde maliyet baskısını artırabileceğini ve bunun küresel gıda enflasyonuna katkıda bulunabileceğini söylüyor.
Ancak sektör temsilcileri, mevcut durumda piyasaların gelişmeleri yakından izlediğini ve etkilerin büyük ölçüde çatışmanın süresine ve ticaret yollarının ne ölçüde aksayacağına bağlı olduğunu vurguluyor. Buna göre kısa süreli bir kriz sınırlı etki potansiyeli taşırken, uzun süren bir gerilim küresel gıda tedarik zincirinde daha belirgin sonuçlar doğurabilir.





