Efsaneler şehri olarak anılması boşuna değil Ağrı’nın. Ağrı Dağı Efsanesi, Nuh’un Gemisi Efsanesi, İki Bacı Efsanesi, Kara Diken Sıyabent Efsanesi, Kerem ile Aslı’nın hikayesi Ağrı’nın tarihi ve kültürel mirasıdır.
Bu mirası Ağrı Dağı’nın görkemine yakışır bir şekilde taşıyan Ağrı’nın yemekleri de bir başkadır. İşte Ağrı’da Gırar olarak adlandırılan Ayran Aşı Çorbası.
Ağrı’da Ayran Aşı çorbasında nane yerine yarpuz da kullanılır. Yarpuz ballıbabagillerden, çiçekleri birbirinden ayrı halka durumunda, nane türünden, kısa saplı, az veya çok tüylü, güzel kokulu bir bitkidir.
Ayran Aşı (Gırar) için gerekli malzemeler?1 yumurta2 yemek kaşığı un5 su bardağı yoğurt ya da ayran1 su bardağı aşurelik buğday1 çay bardağı haşlanmış nohut1 demet yarpuz ya da naneTuzSuAyran Aşı (Gırar) nasıl yapılır? İşte tarifiUn, yumurta, yoğurt suyla çırpılır. Hazırlanan karışımın içine ıslatılmış buğday ve nohut katılarak kaynayıncaya kadar karıştırılır sonra içine tuz ilave edilir.
Buğdaylar yumuşayınca ocaktan alınır ve üzerine doğranmış yarpuz veya nane serpilerek soğuk ya da sıcak servis edilir.
Tencereye su konularak bulgur kaynatılır. Buna ince ince doğranmış bütün otlar ilave edilip iyice pişirilir. 4 kaşık un suda ezilerek karışıma ilave edilir.
Diğer tarafta ayran hazırlanır, sarımsaklar ezilerek ayrana katılır. Pişirilen karışıma ayran eklenir. Bir iki taşım kaynatılıp ateşten alınır. Yarpuz ya da nanenin yazın tazesi, kışın kurusu kullanılır.
Ayran çorbası kışın sıcak, yazın soğuk olarak tüketilmektedir.
Iğdır, Bingöl ve Batman Ayran Aşı Çorbası farkı nedir?Bingöl’deki usulünde haşlanmış kenger kökü ilave edilmektedir.
Iğdır’daki usulünde bulgurla yapılmakta ve içine ebegümeci, evelik, pancar yaprağı gibi yeşillikler ile sarımsak da konulmaktadır.
Batman’daki ayran aşında buğday iyice piştikten sonra ayran ilave edilir, biraz daha kaynatılır ve dinlenmeye bırakılır. Soğuduktan sonra üzerine pekmez ya da tuz dökülerek yenir.
Ağrı’da Tarım ve Hayvancılık Ağrı’da başlıca geçim kaynağı tarım ve hayvancılıktır. Başlıca tarım ürünleri buğday, arpa ve şeker pancarıdır. Murad Suyu bataklığında pamuk, kendir, pirinç, mısır ve çavdar yetişir. Bataklıklarda kamış fazladır. Su bakımından zengin olduğu halde ancak 23.522 hektar arazi sulanmaktadır. Doğu Bayezid, Patnos ve Tutak ovalarının sulanması için proje çalışmaları yapılmaktadır.
Yörede koyun yetiştiriciliği başta gelir. Kırsal bölgelerde göçebeler çoğunluktadır. Geniş mer’a ve otlaklarda, yaylalarda koyun, keçi, sığır, manda beslenmektedir.
Ağrı Yemekleri Geleneksel mutfak kültüründe oldukça eski olan Ağrı, çok özgün yemeklere sahiptir. Bu özgün yemekler arasında Selekeli (Sac kavurma), Goşteberg (Buğulama-Çoban buğulama), Sahan kebabı, Zeğme, Kuru meyveli keledoş, Tırşok, Sengesir, Arpa yarmalı sebze aşı, Çiriş (Gulik)aşı, Dağ kebabı, Şırdan kebabı, Tandırda kuzu güveç, Bozbaş (piti), Taş köfte, Mercimekli erişte pilavı, Kete, Binsel (Kılor), Aşure, Zülbiya tatlısı ile Anadolu’nun en eski diyet yemeği olan Abdigör köftesidir.
Kaynak: Kültür Portalı, Ağrı İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü
admin
