Ocak ayında patlayan Hunga Tonga–Hunga Ha‘apai volkanı, gezegenimizin geleceğiyle ilgili bazı endişeleri de yeniden ateşledi. Filipinler’de 1991 yılında patlayan Pinatubo volkanından bu yana en büyük patlamanın ve aynı zamanda tarihte cihazlar tarafından kaydedilen en büyük patlamanın yaşandığı Tonga’da durum kritik.
Yüzlerce kilometre uzağa yağan kül nedeniyle ülkenin altyapısı, tarımı ve balık kaynakları etkilenmiş durumda. Yaşanan yıkım Tonga’nın GSYİH’sının %18’5’ine vardı. Su altı kablolarının kopması nedeniyle ülkenin diğer ülkelerle iletişimi birkaç günlüğüne kesildi. Japonya’ya ve Amerika kıtasına kadar ulaşan tsunamiler yaşandı. Patlamanın sadece 11 saat sürmesi ise çok daha büyük bir felaketi önledi.
“Volkanlara bağlı çevresel felakete hazır değiliz”Yaşananlar dünyanın bu tür bir çevresel felakete hazırlıklı olmadığını gösteriyor. Dr. Michael Cassidy bunun bir kalk borusu olması gerektiğini ifade ediyor. Son dönemde yapılan araştırmalar bu yüzyıl içinde Tonga’da yaşanan patlamanın 10 ila 100 katına varabilecek 7 şiddetinde bir patlama yaşanması olasılığının 6’da 1 ihtimale kadar düştüğünü ortaya koyuyor. Tarihte yaşanan bu boyutta patlamaların medeniyetlerin çöküşüne ve pandemilerin yayılmasına neden olduğu biliniyor.
Cassidy Nature dergisindeki yazısında NASA’nın Eylül ayında asteroid saptırma deneyleri yapmak için 300 milyon Amerikan Dolarından fazla harcama yapacağını hatırlatırken, büyük çaplı volkanik patlamaların küresel etkisini azaltmak için hiçbir koordine çalışma ve büyük çaplı yatırım yapılmadığını vurguluyor.
“Son büyük patlamada 100 bin kişi öldü”Belirtilen büyüklükte son patlamanın 1815’te Endonezya’daki Tambora’da yaşandığı, volkanik akıntılar, tsunamiler, kaya ve kül yağması ve bunların etkileri sonucu 100 bin kadar kişinin hayatını kaybettiği ifade ediliyor. Patlamanın sonuçlarından biri de dünyanın ortalama sıcaklığında 1 derecelik bir düşüş. Bunun sonucunda ABD’nin doğusunda ve Avrupa’nın büyük bölümünde tarımın sekteye uğradığı, ortaya çıkan kıtlık nedeniyle şiddetli ayaklanmalar ve salgın hastalıkların ortaya çıktığı biliniyor.
Cassidy öncelikle tarihsel ve jeolojik kayıtlara bakarak risklerin belirlenmesi gerektiğini, sonrasında izleme çalışmalarının iyileştirilerek ciddi hazırlıkların ve planlamanın yapılması gerektiğini söylüyor, ucuz kurtulduğumuz Tonga patlamasından bir şeyler öğrenip öğrenmeyeceğimizi bir an önce tartışmamız gerektiğini vurguluyor.
admin
