admin
ANKARA — Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü’nün (FAO) Gıda Fiyat Endeksi, Temmuz 2026’da haziran ayına göre yüzde 0,6 artarak 131,1 puana yükseldi. FAO verilerine göre tahıl, şeker ve bitkisel yağ fiyatlarındaki artışlar, et ve süt ürünlerindeki düşüşleri kısmen dengeledi.
FAO Gıda Fiyat Endeksi, uluslararası piyasalarda bir gıda ürünleri sepetinin aylık fiyat değişimini ölçüyor. Endeks, beş temel ürün grubuna ait fiyat endekslerinin, 2014-2016 dönemindeki ortalama ihracat payları esas alınarak ağırlıklandırılmasıyla hesaplanıyor.
FAO’nun açıklamasına göre Temmuz 2026’da 131,1 puana ulaşan endeks, bir yıl önceki seviyesinin 1,3 puan yani yüzde 1 üzerinde gerçekleşti. Buna karşın endeks, Mart 2022’de ulaştığı zirvenin 29,1 puan veya yüzde 18,2 altında kaldı.
Tahıl fiyat endeksi yüzde 3,4 arttı
FAO Tahıl Fiyat Endeksi, Temmuz ayında 113,8 puan olarak hesaplandı. Endeks hazirana göre 3,8 puan yani yüzde 3,4 yükselirken, Temmuz 2025’e göre 7,3 puan veya yüzde 6,9 artış gösterdi.
Buğday fiyatlarında aylık artış yüzde 5,8 oldu. FAO, artışta Karadeniz’deki ihracat akışlarında devam eden aksamalara ilişkin endişeler ile ihracat altyapısındaki hasarın etkili olduğunu belirtti. Bazı önemli üretici ülkelerdeki sıcak hava dalgalarının verimler üzerindeki etkisine yönelik kaygıların da fiyatları desteklediği ifade edildi.
Dünya mısır fiyatları da hazirana göre yüzde 3,6 yükseldi. ABD’nin Mısır Kuşağı’nın bazı bölgelerinde sıcak ve kurak hava koşullarına ilişkin endişeler ile enerji piyasalarındaki yükselişin fiyatları desteklediği bildirildi.
Sorgum fiyatları da ABD’deki mısır fiyatlarındaki yükselişe paralel olarak arttı. Buna karşılık arpa fiyatları yüzde 1,9 geriledi. Avustralya ve Karadeniz bölgesindeki olumlu üretim beklentilerinin, Avrupa Birliği’ndeki sıcaklık kaynaklı verim kayıplarını aşması arpa fiyatlarındaki düşüşte etkili oldu.
FAO Tüm Pirinç Fiyat Endeksi ise Temmuz ayında genel olarak yatay seyretti. Indica pirinç fiyatlarındaki ılımlı artış, diğer başlıca ticarete konu pirinç çeşitlerinde talep kaynaklı fiyat düşüşleriyle dengelendi.
Bitkisel yağlarda iki yılın en yüksek seviyesi
FAO Bitkisel Yağ Fiyat Endeksi, Temmuz ayında 195,7 puana ulaştı. Endeks aylık bazda 3,7 puan yani yüzde 2 yükseldi ve Haziran 2022’den bu yana en yüksek seviyesine çıktı.
Artışta palm ve soya yağı fiyatlarındaki yükseliş belirleyici olurken ayçiçeği ve kanola yağı fiyatlarındaki düşüşler artışı sınırladı. Palm yağı fiyatlarının üst üste ikinci ay yükseldiği belirtilirken, Endonezya’daki biyodizel sektöründen gelen güçlü talep ve yüksek ham petrol fiyatlarının etkili olduğu kaydedildi.
Soya yağı fiyatlarının da ABD’deki güçlü yem hammaddesi talebi ve daha rekabetçi fiyatların etkisiyle artış gösterdiği belirtildi. Ayçiçeği ve kanola yağı fiyatları ise 2026/27 sezonunda daha yüksek arz beklentileri nedeniyle geriledi. Karadeniz bölgesindeki yeni gerilimler ve ihracat akışlarına yönelik endişeler ise düşüşü sınırladı.
Et fiyat endeksi 2026’da ilk kez geriledi
FAO Et Fiyat Endeksi, Temmuz ayında 127,7 puan oldu. Endeks hazirana göre 3,6 puan yani yüzde 2,8 geriledi. Buna rağmen Temmuz 2025 seviyesinin 1,1 puan veya yüzde 0,8 üzerinde kaldı. FAO, bu düşüşün 2026 yılında görülen ilk aylık gerileme olduğunu bildirdi.
Koyun eti dışındaki tüm et kategorilerinde fiyatların gerilediği belirtildi. Kümes hayvanları fiyatları Brezilya’daki yüksek ihracat arzının etkisiyle düşerken, domuz eti fiyatlarında Avrupa Birliği’ndeki yüksek arz ve zayıf küresel talep etkili oldu.
Sığır eti fiyatlarında ise Asya’daki zayıf ithalat talebinin etkisiyle gerileme görüldü. Buna karşılık koyun eti fiyatları yükselmeye devam ederek yeni bir rekor seviyeye ulaştı. Okyanusya’daki ihracata uygun arzın sınırlı olması ve küresel ithalat talebinin güçlü seyretmesi fiyatları destekledi.
Süt ürünlerinde düşüş devam etti
FAO Süt Ürünleri Fiyat Endeksi, Temmuz ayında 116,2 puan olarak gerçekleşti. Endeks hazirana göre 0,8 puan yani yüzde 0,7 geriledi. Temmuz 2025’e göre ise 38,4 puan veya yüzde 24,8 daha düşük seviyede kaldı. Böylece Nisan ayından bu yana devam eden düşüş sürdü.
Gerilemede tereyağı ve süt tozu fiyatlarındaki düşüşler belirleyici olurken peynir fiyatlarındaki sınırlı toparlanma bu düşüşü kısmen dengeledi.
Yağsız süt tozu fiyatları hazirana göre yüzde 3,3 geriledi. Tam yağlı süt tozu fiyatları da yüzde 3,1 düştü. Tereyağı fiyatları yüzde 2,4 gerilerken peynir fiyat endeksi yüzde 1,7 yükseldi. FAO, peynir fiyatlarındaki artışın Temmuz 2025’ten bu yana görülen ilk aylık yükseliş olduğunu bildirdi.
Şeker fiyatlarında yüzde 5,6 artış
FAO Şeker Fiyat Endeksi, Temmuz ayında 95,0 puana yükseldi. Endeks hazirana göre 5,1 puan yani yüzde 5,6 arttı. Buna rağmen Temmuz 2025 seviyesinin 8,3 puan veya yüzde 8 altında kaldı.
Şeker fiyatlarındaki yükselişte Avrupa Birliği’ndeki kalıcı sıcak ve kurak hava koşullarının verimler üzerindeki olası etkilerine ilişkin endişeler ile Asya’daki önemli üretici ülkelerde El Niño bağlantılı hava koşullarının üretim beklentilerine yönelik oluşturduğu riskler etkili oldu.
Brezilya’da benzindeki zorunlu etanol harmanlama oranının geçici olarak artırılması da etanol talebinin güçleneceği beklentisiyle şeker fiyatlarını destekledi. Daha yüksek etanol harmanlama oranının şeker kamışının daha büyük bölümünün etanol üretimine yönlendirilmesine ve şeker arzının azalmasına yol açabileceği belirtildi. Bununla birlikte Brezilya’nın Merkez-Güney bölgesindeki hasat koşullarının iyileşmesi, küresel şeker fiyatlarındaki artışı sınırladı.
TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ
