BM Gıda ve Tarım Örgütü (FAO), Hürmüz Boğazı krizi kaynaklı olarak yaşanacak gübre kıtlığının, gelecek hasatları ve gıda tedarikini etkileyeceği konusunda uyardı, gıda güvenliğini tehdit eden aksaklıkların giderilmesi için koordineli eylem çağrısında bulundu.
İtalya ve Hırvatistan’ın eş başkanlığında düzenlenen “Gıda Güvenliğini ve Gübreye Erişimi Destekleme” konulu MED9++ Ülkeleri Bakanlar Toplantısı, küresel enerji, gübre ve gıda tedarik zincirlerindeki aksamaların etkilerini görüşmek ve gıda güvenliği ile tarım-gıda sisteminin dayanıklılığı konusunda bölgesel işbirliğini güçlendirmek amacıyla 40’tan fazla Akdeniz ve ortak ülke ile kuruluştan bakanları ve üst düzey temsilcileri bir araya getirdi.
“Küresel gübre kıtlığı, gıda arzında daralmaya neden olacak”FAO Genel Direktör Yardımcısı Maurizio Martina ile birlikte katıldığı toplantıda bakanlar ve üst düzey temsilcilere hitap eden FAO Genel Direktörü Qu Dongyu, Hürmüz Boğazı’ndaki aksaklıkların yol açtığı küresel gübre kıtlığının, 2026 yılının ikinci yarısından 2027 yılına kadar verim düşüşlerine ve gıda arzında daralmaya neden olacağını vurguladı.
“Derin bir gerilim anında bir araya geliyoruz. Bu sadece jeopolitik bir kriz değil, aynı zamanda küresel tarım ve gıda sisteminin özünde bir bozulmadır” diyen Qu, normal şartlar altında küresel olarak ticareti yapılan petrol, sıvılaştırılmış doğal gaz, kükürt ve gübrelerin önemli bir bölümünü taşıyan Hürmüz Boğazı’nın stratejik önemine dikkat çekti. Qu, koridordan geçen deniz trafiğindeki aksamaların, gübre piyasalarını zaten daralttığını ve enerji maliyetlerini artırdığını, bunun da tarımsal üretim ve gıda fiyatları için potansiyel olarak ciddi sonuçlar doğurabileceğini kaydetti.
“Gübreler zamanında uygulanmazsa verim düşer”FAO Genel Direktörü, “Tarım, ertelenemez bir ürün takvimi çerçevesinde işler. Gübreler, ürün döngüsünün belirli anlarında uygulanmalıdır. Zamanında uygulanmazlarsa, daha sonra ne olursa olsun verim düşer” dedi.
Birkaç haftalık bir gecikmenin bile çiftçileri gübre kullanımını azaltmaya veya tamamen bırakmaya zorladığının altını çizen Qu, bugün görülen etkilerin sadece mevcut fiyatlarla sınırlı olmadığını, aynı zamanda gelecek hasatlara da yansıdığını ve bunun da 2026’nın ikinci yarısına ve 2027’ye kadar gıda arzını daraltacağını açıkladı.
“Hiçbir ülke krizden muaf değil”Genel direktör, bu etkilerin özellikle endişe verici olduğunu, çünkü bunların başlıca üretim bölgelerinde kritik ekim ve gübreleme dönemleriyle aynı zamana denk geldiğini belirtti.
Afrika, Asya ve Orta Doğu’nun bazı bölgelerindeki ithalata bağımlı ülkeler, özellikle halihazırda ciddi gıda güvensizliği, ekonomik kırılganlık veya iklimle ilgili şoklarla karşı karşıya olanlar, en çok risk altında olanlar arasında yer alıyor.
Qu, hiçbir ülkenin krizden muaf olmadığını vurgulayarak, koordineli eylem için üç öncelikli alanı belirledi:
Kısa vadede, alternatif ticaret yollarını kolaylaştırarak, ihracat kısıtlamalarından kaçınarak, çiftçilerin tarımsal girdilere erişimini destekleyerek ve insani yardım tedarik zincirlerini koruyarak tedarik zincirlerinin işleyişini sürdürmek önemli.
Orta vadede ise bölgesel koordinasyonun güçlendirilmesi, gübre ve enerji kaynaklarının çeşitlendirilmesi ve en savunmasız ekonomilere yönelik hedefli destek çağrısında bulundu.
Uzun vadede Qu, sürdürülebilir tarım, yenilenebilir enerji, yenilikçi gübre çözümleri ve daha güçlü depolama ve lojistik sistemlerine yapılan yatırımlar da dahil olmak üzere, yoğunlaşmış tedarik yollarına ve fosil yakıt bazlı girdilere olan bağımlılığı azaltmak için yapısal dönüşüme duyulan ihtiyacın altını çizdi.
Gıda güvenliği ve gübreye erişim girişimiQu, gübreye erişim ve gıda güvenliği konusunda iş birliğini güçlendirmeyi amaçlayan MED9++ girişimini memnuniyetle karşıladı ve platformun FAO’nun Stratejik Çerçevesi ve “Daha İyi Üretim, Daha İyi Beslenme, Daha İyi Çevre ve Daha İyi Yaşam” vizyonuyla uyumlu olduğunu, kimseyi geride bırakmamayı hedeflediğini belirtti.
FAO’nun, ülkelerin küresel tarım ve gıda sistemlerinin karşı karşıya kaldığı değişen zorluklarla başa çıkmalarına yardımcı olmak için teknik analiz, politika desteği ve toplantı düzenleme kapasitesi sağlamaya devam etme taahhüdünü yineledi.Read More