Hazine eski Müsteşarı, ekonomist Mahfi Eğilmez, CHP kurultayı hakkında istinaf mahkemesinin mutlak butlan kararı sonrası yaşananları mahfiegilmez.com sitesindeki Kendime Yazılar’da “Son İki Günde Olanlar ve Ekonomiye Yansımaları” başlıklı yazısında değerlendirdi.
Son iki günde yaşanan gelişmelerin, Türkiye’de siyaset ile finansal piyasalar arasındaki ilişkinin ne kadar kırılgan hale geldiğini bir kez daha gösterdiğinin altını çizen Eğilmez, borsanın ve Merkez Bankası’nın müdahalelerini değerlendirdikten sonra, şu analizi yaptı:
Bu Önlemlere Eşlik Eden Toplumsal Davranışlar Neler?“Geçmişte olsa uzun süreli olumsuz etkiler yaratacak olaylar bugün yalnızca birkaç gün sürüyor, sonra her şey eski durumuna dönüyor. Bunun nedenleri yalnızca yukarıda yer verdiğim piyasaya müdahaleler değil. Bunlar kısa vadede etkili ama orta – uzun vadede toplumsal davranış kalıpları devreye giriyor. Bunları açıklamak üzere geçmişte yazdığım iki yazımı kısaltarak birleştirdim ve güncelledim.Finansal piyasalarda gerek işlemleri yöneten gerekse bu piyasalara para yatıranlar, doğal olarak, yaptıkları işin ve yatırdıkları paraların peşine düşüyorlar. Bu durum zamanla birçok başka konunun önüne geçiyor ve neredeyse kararların en önemli belirleyicisi haline geliyor. O arada ülkede birçok şey kötüye gitmiş, değerler kaybolmaya başlamış olsa da bunlar hep ikinci plana itiliyor. Bütün dikkat finansal yatırımlara ve gelirlere yöneliyor. İnsanlar için gelirini ya da birikiminin bir bölümünü kaybetmek her türlü değerin önüne geçebiliyor.İnsanların çoğu bir yandan bu sistemden para kazanmaya devam ederken bir yandan da kazandıkları paralarla bir mülk alıp ya da yabancı bir bankada mevduat yapıp, başka bir ülkeye yerleşerek çocuklarını orada daha iyi bir ortamda yetiştirme hayalinin çelişkisini yaşıyor.”Adını koydu: “Piyasa aldırmazlığı”Bu analize “piyasa aldırmazlığı” adını verdiğini, bu davranış kalıbının, yalnızca finansal piyasalarda değil, yaşamın hemen her alanında karşımıza çıktığını, Kemal Tahir’in “Esir Şehrin İnsanları” romanından bir örnekle açıklayan Mahfi Eğilmez, şöyle devam etti:
“İnsanlar artık çoğu zaman vicdanıyla değil, hesap makinesiyle hareket ediyor. Haksızlıklar, hukuksuzluklar ve yolsuzluklar kısa süre konuşuluyor, ardından gündemden düşüyor. Çünkü herkesin aklı hep o kâsede.Siyasal İktidarın Bakış AçısıSiyasal iktidar, yıllardır yaşanan benzer gelişmelerde toplumun ilk birkaç günden sonra piyasa aldırmazlığı eğilimine girdiğini artık çok net bir biçimde biliyor. O nedenle ilk birkaç gün eldeki bütün olanaklarla piyasaya müdahale ediliyor ve sistemin raydan çıkması önleniyor, sonrasında zaten piyasa aldırmazlığı devreye giriyor ve herkes kaybettiklerini yerine koyma telaşına girdiği için sistem yavaş yavaş eski yerine dönüyor.Görünüşe göre siyasal iktidar kaybetmek bir yana siyasette hedeflediği aşamaya biraz daha yaklaşmış oluyor.Buradaki en kritik soru şu: Toplumun yitirdiği zaman, yükselen faizler, katlandığı maddi kayıplar, üretimdeki düşüşler ne olacak?”Read More