admin
BUDAPEŞTE – Bahar aylarının geride kalıp yaz döneminin kapıyı çaldığı şu günlerde, hobi bahçesi sahipleri ve profesyonel meyve üreticileri için kritik bir bakım dönemi başladı. Macar tarım portalı Agrárszektor’un derlediği bilgilere göre, meyve ağaçlarında sadece kışın budama yapılacağı düşüncesi bahçecilikte yapılan en büyük hatalardan biri olarak öne çıkıyor. Doğanın tamamen aktif olduğu erken yaz döneminde gerçekleştirilen “yeşil budama”, bitki biyolojisini doğru yönlendirmenin en etkili yolu kabul ediliyor.
Enerji Sürgünlere Değil Meyveye Gidiyor
Kış budaması ağacın ana iskeletini ve formunu belirlerken, kora yaz aylarında (mayıs sonundan ağustos ortasına kadar) yapılan yeşil budama, ağacın enerjisini doğru yönetmesini sağlıyor. Bu dönemde obur dalların, tősarjak (kök sürgünleri) ve içe doğru büyüyen gereksiz yeşil aksamın temizlenmesiyle ağacın besini doğrudan meyve gelişimine ve gelecek yılın meyve gözü oluşumuna aktarılıyor. Üstelik içeri giren güneş ışığı ve hava sirkülasyonu sayesinde meyveler daha aromatik, daha renkli olurken, mantar hastalıklarının da önüne geçiliyor.
Ağaçlar Yaralarını Saatler İçinde Kapatabiliyor
Yeşil budama sırasında canlı ve su yürüyen dokuların kesilmesi ilk başta enfeksiyon riski taşıyor gibi görünse de, uzmanlar madalyonun diğer yüzüne dikkat çekiyor: Kışın uykuda olan ağacın aksine, yazın ağacın bağışıklık sistemi ve hücre bölünmesi maksimum seviyededir. Bu sayede açılan küçük budama yaraları saatler içinde doğal olarak kapanıyor. Ancak monilya veya ateş yanıklığı gibi bakteriyel/mantarsal hastalıkların bulaşmaması için budamanın kesinlikle nemli, yağmurlu veya çiy düşmüş saatlerde yapılmaması; mutlaka kuru havalarda dezenfekte edilmiş keskin aletlerle uygulanması gerekiyor. Büyük kesiklerde ise sebkezelő gél (budama macunu) kullanımı şart koşuluyor.
Mayıs Ayındaki Budama Yasakları: Hangi Ağaçlara Dokunulmamalı?
Haberde, erken yaz döneminde budama bıçağının kesinlikle vurulmaması gereken bitkilere de dikkat çekiliyor. Bahar başında çiçek açan süs çalıları (çünkü gelecek yılın tomurcuklarını şimdiden büyütüyorlar) ile mayıs ayında kök basıncı çok yüksek olan ceviz ve huş ağaçları bu listede başı çekiyor. Bu dönemde budanan ceviz ağaçları aşırı özsu kaybı (“ağlama”) nedeniyle zayıf düşebileceğinden, ceviz için en güvenli dönemin ağustos sonu olduğu hatırlatılıyor. Kiraz ve vişne gibi csonthéjasok (sert çekirdekliler) için ise hasatla eş zamanlı yapılan “hasat budaması” öneriliyor; böylece hem yüksek dallardaki meyveler kolayca toplanıyor hem de sıcak yaz sıcağında yaralar hızla kuruyor.
