ABD’deki Illinois Urbana-Champaign Üniversitesi araştırmacıları tarafından yürütülen çalışma, nanoplastik parçacıklarının Salmonella enterica bakterisinin virülansını (hastalık yapma gücü) artırabileceğini gösteriyor.
Nanoplastikler, büyük plastiklerin zamanla parçalanmasıyla oluşan mikroskobik plastik parçacıklar olarak tanımlanır. Araştırmacılar özellikle gıda ambalajlarında ve tek kullanımlık ürünlerde yaygın olarak kullanılan polistiren (polystyrene) plastikten oluşan nanoplastiklerin Salmonella üzerindeki etkisini inceledi.
Çalışma kapsamında bilim insanları, nanoplastiklere maruz kalan bakterilerin fizyolojik tepkilerini ve gen ifadelerini analiz etti. Sonuçlar, bu parçacıkların bakterinin davranışını değiştirerek gıda güvenliği açısından yeni soru işaretleri doğurabileceğini ortaya koydu.
Nanoplastikler bakterilerin virülansını artırabilirAraştırmanın bulgularına göre nanoplastiklerle temas eden Salmonella bakterilerinde virülansla ilişkili genlerin ifadesi arttı. Bu durum bakterinin insanlarda hastalık oluşturma potansiyelinin yükselmesine işaret ediyor.
Ayrıca bakterilerin daha kalın biyofilm tabakaları oluşturduğu da gözlendi. Biyofilmler, mikroorganizmaların oluşturduğu koruyucu tabakalardır ve bakterilerin çevresel streslere karşı daha dayanıklı hale gelmesini sağlar. Bu durum özellikle gıda işleme tesislerinde hijyen açısından önemli bir sorun oluşturabiliyor.
Araştırmacılar bakterilerin nanoplastiklerle karşılaştığında önce “saldırı moduna” geçerek daha virülent hale geldiğini, zamanla enerji kaybı nedeniyle “savunma moduna” geçip çevrede daha uzun süre hayatta kalabildiğini belirtiyor.
Antibiyotik direnciyle bağlantılı olma ihtimali araştırılıyorBilim insanları nanoplastiklerin bir başka potansiyel etkisini, antibiyotik direncini de inceliyor. İlk bulgular, nanoplastiklerin bakterilerde antimikrobiyal direnç genlerinin (AMR – Antimicrobial Resistance) ifade edilmesini artırabileceğini gösteriyor.
Araştırmacılara göre nanoplastikler doğrudan antibiyotik olmasa da bakteriler üzerinde fizyolojik stres oluşturarak direnç mekanizmalarının tetiklenmesine neden olabilir.
Bununla birlikte uzmanlar, bu sonuçların henüz erken aşamadaki laboratuvar bulgularına dayandığını vurguluyor. Plastik ambalajların gıda güvenliği açısından önemli faydaları bulunduğunu belirten araştırmacılar, nanoplastiklerin gerçek hayattaki etkilerini anlamak için daha fazla çalışmaya ihtiyaç olduğunu ifade ediyor.
Araştırmadan elde edilen sonuçlar Journal of Hazardous Materials dergisinde yayınlandı.





