admin
TÜİK, Ocak 2026’da gıda fiyatlarının aylık %6,59, yıllık %31,69 arttığını açıklarken, TEPAV tarafından hesaplanan Gıda Fiyat Endeksi (TEGE) aylık %5,17 ile son iki yılın en yüksek aylık gıda enflasyonu olarak kayda geçmişti.
Küresel gıda fiyatları düşüşte!BM Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) Gıda Fiyat Endeksi, Ocak 2026’da süt ürünleri, şeker ve et ürünlerinin uluslararası fiyatlarındaki düşüşün öncülüğünde, üst üste beşinci ayda da geriledi.
Küresel olarak ticareti yapılan gıda emtiasının uluslararası fiyatlarındaki aylık değişimlerini izleyen FAO Gıda Fiyat Endeksi, Ocak ayında, bir önceki aya göre %0,4, bir yıl öncesine göre ise %0,6 düşüşle ortalama 123,9 puan olarak gerçekleşti.
FAO Tahıl Fiyat Endeksi, dünya buğday ve mısır fiyatlarındaki marjinal düşüşlere rağmen, Aralık ayına göre %0,2 oranında hafif bir artış gösterdi. Bol buğday stokları, Rusya ve ABD’deki kış uykusundaki mahsulleri etkileyen hava koşullarına bağlı endişeleri dengeledi; rahat küresel mısır arzı ise Arjantin ve Brezilya’daki olumsuz hava koşullarını ve ABD’deki güçlü etanol talebini dengeledi. Buna karşılık, FAO Tüm Pirinç Fiyat Endeksi, Aralık ayına göre %1,8 artarak, kokulu pirinç çeşitlerine olan talebin artmasını yansıttı.
Bitkisel yağ fiyatları da yükseldiFAO Bitkisel Yağ Fiyat Endeksi Ocak ayında %2,1 arttı. Güneydoğu Asya’daki mevsimsel üretim yavaşlamaları ve güçlü küresel ithalat talebi nedeniyle dünya palm yağı fiyatları yükselirken, Güney Amerika’daki ihracat arzının daralması ve ABD’de güçlü biyoyakıt talebi beklentileri nedeniyle dünya soya yağı fiyatları toparlandı. Karadeniz bölgesindeki arz sıkıntısı nedeniyle küresel ayçiçek yağı fiyatları da arttı. Buna karşılık, son dönemdeki büyük ithalatların ardından Avrupa Birliği’nde bol miktarda arz olması nedeniyle uluslararası kolza yağı fiyatları hafifçe düştü.
FAO Et Fiyat Endeksi, bol küresel arz ve düşük uluslararası talep nedeniyle domuz eti fiyatlarının düşmesiyle Aralık 2025’e göre %0,4 azaldı. Küresel kümes hayvanı eti fiyatları, esas olarak güçlü uluslararası talebin desteklediği Brezilya’daki yüksek fiyatları yansıtırken, koyun ve sığır eti fiyatları genel olarak istikrarlı kaldı; sığır eti fiyatlarındaki artış, Amerika Birleşik Devletleri’nin gümrüksüz kotasının hızla tükenmesini dengeleyen Brezilya’dan Çin’e yapılan sevkiyatların artmasından kaynaklandı.
Süt ürünlerinde fiyatlar sert düştüFAO Süt Ürünleri Fiyat Endeksi, bol arz nedeniyle peynir ve tereyağı fiyatlarındaki düşüşün de etkisiyle Aralık ayına göre %5,0 oranında geriledi. Bu arada, Yakın Doğu, Kuzey Afrika ve Asya’nın bazı bölgelerinden gelen ithalat talebinin artmasıyla dünya genelinde yağsız süt tozu fiyatları yükseldi.
FAO Şeker Fiyatı Endeksi, Ocak ayında %1,0 oranında düşüş gösterdi; bu düşüş, Hindistan’daki önemli üretim artışı, Tayland’daki olumlu beklentiler ve Brezilya’daki genel olarak olumlu üretim görünümüyle desteklenen, mevcut sezonda arzın artacağı beklentilerini yansıtıyor.
Küresel tahıl stok-kullanım oranı, 2001’den sonraki zirveye ilerliyorFAO’nun 2025 yılı için yayımladığı küresel tahıl üretimine ilişkin son tahmini ise, toplam üretimin 3.023 milyon ton olacağını, buğday, kaba tahıllar ve pirinçte rekor hasatlar beklendiğini öngördü. Yukarı yönlü revizyon, Arjantin, Kanada ve Avrupa Birliği’nde daha önce tahmin edilenden daha yüksek buğday verimlerinin yanı sıra Çin ve ABD’de mısır ekim alanlarının genişlemesi ve daha yüksek verim beklentilerini yansıtıyor. Küresel pirinç üretiminin de artması bekleniyor; bu artışa Hindistan, Bangladeş, Brezilya, Çin ve Endonezya öncülük edecek.
Yeni Tahıl Arz ve Talep Raporu, kuzey yarımküredeki 2026 hasat beklentilerini de değerlendiriyor. Hindistan’da kışlık buğday ekimlerinin, yüksek iç fiyatlar ve elverişli hava koşulları nedeniyle rekor seviyeye ulaşması beklenirken, ABD’de ekimlerin düşük fiyatlar ve önemli üretim bölgelerindeki normalden daha kurak koşullar nedeniyle azalması muhtemeldir. Güney yarımkürede ise kaba tahıl hasadı, Arjantin, Brezilya ve Güney Afrika’daki elverişli koşullarla birlikte 2026 yılının ikinci çeyreğinde başlayacak.
Tahıl kullanımı artacak2025/26’da dünya tahıl kullanımının bir önceki yıla göre %2,2 artması bekleniyor. Güncellenmiş arz ve talep tahminlerine göre, küresel tahıl stoklarının %7,8 artarak rekor seviyeye ulaşması ve pirinç de dahil olmak üzere tüm önemli tahılların stoklarının artması öngörülüyor. Küresel tahıl stok-kullanım oranının ise 2001 yılından bu yana en yüksek seviye olan %31,8’e yükselmesi bekleniyor.
2025/26 pazarlama yılı (Temmuz/Haziran) boyunca dünya tahıl ticaretinin, önceki 12 aya göre yüzde 3,6 oranında büyümesi öngörülüyor.
FAO tarafından yürütülen Tarım Pazarı Bilgi Sistemi (AMIS) de, aylık Piyasa İzleme raporunu yayınladı. Rapor, son dönemlerde gösterilen direnç ve esnekliğe dikkat çekerek, başlıca gıda ürünleri için uluslararası piyasaların göreceli istikrarını inceliyor. Bununla birlikte, bunun büyük ölçüde bol hasat, iyi işleyen tedarik zincirleri ve yeterli gübre bulunabilirliğinin olumlu bir birleşimini yansıttığı konusunda uyarıda bulunuyor ve küresel gıda emtia piyasalarının artık yapısal olarak şoklara karşı daha az savunmasız olduğu sonucunu çıkarmanın yanlış olacağını vurguluyor.
