Uluslararası Hypatia Bilim ve İletişim Festivali, bu yıl İzmir Foça’da gerçekleştirdiği ikinci buluşmasında Cambridge Üniversitesi Fizik Bölüm Başkanı Prof. Dr. Mete Atatüre’yi ağırladı.
Mete Atatüre İzmirlilerle buluştuHypatia Bilim platformunun kurucusu Nurcan Seven ve Bilkent Üniversitesi’nden Dr. Tufan Kıymaz ile “Kuantum Fiziği ve Teknolojilerinin Açtığı Felsefi Ufuklar” paneline katılan Atatüre, ardından festival için farklı şehirlerden gelen katılımcılar ve İzmirli ziyaretçiler ile buluşup sorularını yanıtladı. Katılımcılar arasında öğretmenler ve üniversiteye başlamaya hazırlanan öğrencilerin yanı sıra, çeşitli branşlarda görev alan bilim meraklıları da yer aldı.
“Felsefe bilimin dilidir”Sosyal bilimlerden gazeteciliğe, müzikten tiyatroya, felsefeden astronomiye pek çok farklı disiplinleri bir arada ele almayı ve halkın tüm bu alanlarla kurduğu ilişkiye dair yeni tartışmalar açmayı hedefleyen festivale konuk olan Mete Atatüre, kuantum fiziğinin diğer bilimlerle ve özellikle felsefeyle ilişkisine değindi.
Disiplinler arasındaki geçişlerin günümüzde giderek arttığını ifade eden Atatüre, “Felsefe bilimin dilidir. Eskiden ‘disiplinlerarası’ dediğimizde ince bir çizgiden bahsediyorduk. Artık bu çok daha akışkan olmaya başladı” dedi.
Kuantum fiziğini anlamak neden bu kadar zor?Tartışmaların bir diğer odak noktası ise başka alanlardan kişilerin ve genel olarak halkın, kuantum fiziğini “karmaşık” veya “anlaşılmaz” bulabilmesinin nedeniydi.
İnsanlığın bilimi gözleme dayanarak ilerlettiğini, ışığı, gezegenleri ve yıldızları gözlemleyerek evreni anlamaya çalıştığını belirten Prof. Dr. Atatüre, “Newton fiziğinin ve hepsinin çıkış noktası da gözlemdir. Fakat orada gözlemle etkileşmemiz gerekmez. Gözlemin karşılığında bir şey vermek zorunda kalmayız. Kuantumda ise o boyutta olmanız, etkileşime girmeniz gerekir. Gözlemlediğinizde bir şeyleri değiştirmiş olursunuz. Kuantum fiziğinin çıkış noktası bu” ifadelerini kullandı.
“‘Fiziksel’ kavramı temas etmekten geliyor. Modern fizikte ise gözle gözlemlemek çoktan bitti” diyen fizikçi, bu durumun ve parçacık fiziğinin insan sezgilerine aykırı görünebildiğini dile getirdi.
“Bilim insanlarından çok komşularımıza güveniyoruz”Panelistlerin bu bağlamda gündeme getirdiği asıl sorun ise, “kuantum” kavramının mistisizme, sahte bilime ve çeşitli bilim dışı uygulamalara alet edilmesiydi.
Atatüre bu noktada bazı bilim insanlarının bilim iletişiminde yaptığı hataların da bu sonuca sebebiyet vermiş olabileceğini söyledi. Bilim insanlarının toplumla ilişki kurarken hatalar yapabildiğini dile getiren fizikçi, şöyle devam etti:
“İnsanların bilim insanlarından çok komşularına güvendiği ortaya çıkaran araştırmalar var. Siz o komşuyla konuşmak yerine istediğiniz kadar anons edin, insanlara ulaşamıyorsunuz. ‘Neden kuantum fiziğiyle ilgili bu tür inançlar var?’ diye sormamız gerekiyor. Aksi biraz üstenci kalıyor.”Uluslararası Hypatia Bilim ve İletişim Festivali kapsamında gerçekleşen etkinliklerde alanında saygın akademisyenler, sanatçılar ve bilim iletişimcileri, gazeteciler, sendikacılar olmak üzere 70’e yakın konuşmacı yer aldı.
Yurt dışından Cambridge, Oxford Üniversiteleri, CERN ile Hollanda Qutech Laboratuvarından temsilciler ile İTÜ, Boğaziçi Üniversitesi, İstanbul Üniversitesi, Koç Üniversitesi, Doğuş Üniversitesi, ODTÜ, Hacettepe Üniversitesi, Ankara Üniversitesi, Bilkent Üniversitesi, İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü, Çukurova Üniversitesi gibi Türkiye’nin önde gelen üniversitelerinden, KESK, TTB, Eğitim-Sen, SES gibi emek mücadelesinin öncü sendikalarından, bilim, iletişim, kültür ve sanat alanından gençlik ve sivil toplum kuruluşlarından katılım gerçekleşti.
13 ana etkinlik 30’dan fazla yetişkin atölyesi ve 15 çocuk atölyesinin yanı sıra gökyüzü gözlemleri, film gösterimleri, söyleşiler, stand-up gösterileri, yarışmalar ve kültür sanat etkinliklerinden oluşan çok zengin bir içeriğe sahip olan festivalde, eğlenceli etkinlikler de gerçekleştirildi.Read More