Kendine özgü mor rengi ve tatlı, hafif fındıksı aromasıyla öne çıkan ube; kahvelerden dondurmalara, pastalardan çeşitli tatlılara kadar birçok üründe kullanılıyor. Filipin mutfağında nesillerdir tüketilen bu kök sebze, son yıllarda sosyal medyanın da etkisiyle uluslararası gıda ve içecek sektörünün dikkatini çekti.
Filipinler Tarım Bakanlığı, üretimi artırmak ve yerli tarımsal materyali korumak amacıyla taze ube ihracatını süresiz olarak askıya aldı. Ülke, üretim kapasitesini güçlendirdikten sonra uluslararası pazarlara daha fazla ürün sunmayı hedefliyor.
Küresel talep artıyor, üretim geride kalıyorTransparency Market Research verilerine göre küresel ube pazarının 2024 yılında 455,3 milyon dolar değerinde olduğu tahmin ediliyor. Pazarın 2035 yılına kadar 943,6 milyon dolara ulaşması bekleniyor. Filipinler’den gelen ürünlerin başlıca pazarları arasında ABD, İngiltere, İtalya ve Orta Doğu ülkeleri var.
Ancak artan ilgi, üretim zincirinde yeni sorunlar da doğuruyor. Ube yetiştirmek isteyen üreticilerin çoğalması, yeni bitki yetiştirmek için kullanılan yumrulara olan talebi artırdı. Böylece üretim materyali için çiftçiler, gıda üreticileri ve işleyiciler arasında rekabet oluştu.
ABD Tarım Bakanlığı Dış Tarım Servisi’nin 2026 tarihli raporuna göre Filipinler’in ube üretimi 2025’te 12 bin 500 tonun altında kaldı. Üretim, 2021’deki 14 bin 150 tonluk seviyenin gerisinde bulunuyor. Hasat sonrası kayıplar, yetersiz altyapı ve parçalı üretim yapısı da sektörün büyümesini zorlaştırıyor.
Amaç, üreticinin kazancını ve ürünün kimliğini korumakİhracat kısıtlaması yalnızca üretimi artırmayı değil, Filipinler’e özgü ube çeşitlerini ve ürünün gerçek kimliğini korumayı da amaçlıyor. Sektör temsilcileri, bazı pazarlarda gerçek ube yerine mor tatlı patates veya renklendiricilerle hazırlanan ürünlerin ube adıyla satılabildiğine dikkat çekiyor. Oysa mor tatlı patates ile ube farklı bitkiler.
Gıda üreticileri açısından bu ayrım, ham madde tedariki ve ürün etiketlemesi bakımından önem taşıyor. Uzmanlar, tedarikçilerin ürünün botanik türünü, yetiştirildiği bölgeyi ve izlenebilirlik kayıtlarını doğrulamasını öneriyor. Renk veya ürün adı tek başına orijinalliği kanıtlamıyor.
Filipinler hükümeti, üretimi güçlendirmek ve yerli çeşitleri korumak için yeni adımlar da atıyor. Ube sektörüne yönelik yatırımların yanı sıra yerel çeşitlerin genetik haritalandırılması çalışmaları yürütülüyor. Hedef, küresel popülerliği kalıcı talebe dönüştürerek çiftçilerin ve yerli işleme sanayisinin daha fazla ekonomik değer elde etmesini sağlamak.Read More