Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), tüketici fiyatlarının yüzde 2,58 oranında arttığı, yıllık enflasyon yüzde 29,77 ile görece yatay seyrettiği Ekim ayı enflasyon verilerine ilişkin Aylık Fiyat Gelişmeleri Raporu’nu yayımladı.
Enerji ve işlenmemiş gıda etkili olduEkim 2026’da tüketici enflasyonunun seyrinde enerji ve işlenmemiş gıda fiyatları öne çıkmıştır. Enerji fiyatları, küresel gelişmelerin etkisiyle yükselen akaryakıt, katı yakıt ve tüp gaz fiyatları öncülüğünde yüzde 4,92 oranında artarak son aylardaki artış eğilimini sürdürmüştür. İşlenmemiş gıda grubunda ise, tarladan seraya geçişin de etkisiyle taze meyve ve sebze fiyatları belirleyici olmuştur. Diğer taraftan, enerji ve gıda dışı gruplarda ılımlı seyir korunmuştur. Mevsimsel etkilerden arındırılmış temel mal fiyatları talep koşullarının desteğiyle düşük seyrini sürdürmüş, aylık hizmet enflasyonu ise öngörülerle uyumlu olarak eylül ayına kıyasla yükselse de önceki aylarda gözlenen seviyelerin altında kalmıştır. Böylelikle, hizmet enflasyonundaki yavaşlama eğilimi devam etmiştir. Üretici fiyatları bu dönemde yüzde 1,65 oranında artmış, yıllık üretici enflasyonu yüzde 27,41 ile belirgin bir değişim göstermemiştir. Bu görünüm altında, tüketici enflasyonunun ana eğilimi ekim ayında aylık ve üç aylık ortalamalar bazında yataya yakın seyrederek son dönemde ana eğilimde kaydedilen gerilemeyi teyit etmiştir.
Yıllık tüketici enflasyonuna katkılar incelendiğinde, hizmet ve alkol-tütün-altın gruplarının katkıları bir önceki aya kıyasla sırasıyla 0,44 ve 0,13 puan azalırken, enerji, temel mal, gıda ve alkolsüz içecekler gruplarının katkıları sırasıyla 0,28, 0,25 ve 0,08 puan artmıştır.
Mevsimsellikten arındırılmış verilerle, tüketici fiyatlarının aylık artışı gıda ve enerji fiyatlarındaki görünüme bağlı olarak bir önceki aya kıyasla yükselmiştir. Aylık enflasyon, B endeksinde bir önceki aya kıyasla değişiklik göstermezken, C endeksinde sınırlı oranda düşmüştür. Fiyat artışları B endeksini oluşturan gruplardan hizmet ve işlenmiş gıdada yükselmiş, temel malda ise zayıflamıştır. TCMB bünyesinde takip edilen göstergeler, ekim ayında enflasyonun ana eğiliminin bir önceki aya kıyasla yataya yakın seyrettiğine işaret etmiştir. Göstergeler, üç aylık ortalamalar bazında da yüzde 1,8 oranı ile belirgin bir değişim göstermeyerek son dönemde ana eğilimde kaydedilen gerilemeyi teyit etmiştir.
Hizmet fiyatları ekim ayında yüzde 0,99 oranında artarken, grup yıllık enflasyonu 1,09 puan düşüşle yüzde 36,56 olmuştur. Bu dönemde yıllık enflasyon tüm alt gruplarda gerilemiştir. Kirada aylık artış yüzde 2,55 olurken, yıllık enflasyon yüzde 39,71 ile düşüş eğilimini sürdürmüştür. Ulaştırma alt grubunda fiyatlar aylık yüzde 0,91 oranında yükselmiştir. Bu gelişmede, otobüs ve okul servisi ücretlerindeki artışlar öne çıkarken, hava yoluyla yurt dışı yolcu taşımacılığı ücretlerinin gerilemesi bu artışı sınırlamıştır. Talep koşullarının etkisinin de hissedildiği lokanta-oteller grubunda aylık enflasyon yüzde 0,47 ile önceki aylara kıyasla belirgin biçimde yavaşlamıştır. Bu dönemde yiyecek ve içecek hizmet fiyatları yüzde 1,65 oranında yükselirken, konaklama hizmet fiyatlarının yüzde 3,19 oranında gerilemesi bu gruptaki ılımlı seyirde etkili olmuştur. Ekim ayında haberleşme fiyatları yatay kalırken, diğer hizmetler grubunda da aylık fiyat artışı yavaşlamıştır.
Temel mal grubu fiyatları ekim ayında mevsimsel etkilerle yüzde 3,92 oranında artmış, grup yıllık enflasyonu 0,80 puan yükselerek yüzde 16,70 olmuştur. Yıllık enflasyon giyim ve ayakkabı ile dayanıklı mallarda görece yatay seyrederken, diğer temel mallarda gerilemiştir (Grafik 8). Yeni sezonla birlikte giyim ve ayakkabı fiyatları geçen yılın aynı ayına yakın biçimde yüzde 12,75 oranında artmıştır. Dayanıklı tüketim ve diğer temel mallarda aylık enflasyon sırasıyla yüzde 0,94 ve yüzde 0,31 ile ılımlı seyretmiştir. Bu dönemde, dayanıklı tüketim malları grubunda beyaz eşya (yüzde 2,70) ile diğer elektrikli ve elektriksiz aletler (yüzde 1,99) fiyat artışları ile öne çıkmıştır. Buna karşılık, otomobil fiyatları yüzde 0,71 ile ılımlı artmış, mobilya grubunda ise yüzde 0,61’lik düşüş izlenmiştir.
Enerji fiyatlarıEnerji fiyatları ekim ayında yüzde 4,92 oranında artmış, grup yıllık enflasyonu 5,26 puan yükselerek yüzde 51,37 olmuştur. Bu gelişmede, küresel gelişmelerin etkisiyle yükselen akaryakıt (yüzde 6,38), tüp gaz (yüzde 8,25) ve katı yakıt (yüzde 17,13) fiyatları öne çıkmıştır. Diğer taraftan, meskenlere yönelik elektrik fiyatları yataya yakın bir seyir izlemiştir.
Gıda enflasyonuGıda ve alkolsüz içecekler fiyatları aylık bazda yüzde 3,50 oranında artmış, grup yıllık enflasyonu 0,11 puan yükselerek yüzde 27,73 olmuştur. Yıllık enflasyon, işlenmemiş gıdada 1,80 puan artarak yüzde 25,95’e yükselirken, işlenmiş gıdada 1,08 puan azalarak yüzde 29,25’e gerilemiştir. İşlenmemiş gıda fiyatları aylık bazda yüzde 6,04 oranında yükselmiş, bu gelişmede tarladan seraya geçişin de etkisiyle artan taze meyve ve sebze fiyatları belirleyici olmuştur. Bu dönemde, beyaz et fiyatlarındaki artış eğilimi devam etmiştir. İşlenmiş gıda aylık enflasyonu bir miktar yükselerek yüzde 1,66 olurken, bu alt grupta kahve-çay ürünlerinde fiyat artışları sürmüştür. Ekmek ve tahıllarda ise fiyat artışı yüzde 0,90 oranıyla ılımlı seyretmiştir.
Üretici enflasyonuYurt içi üretici fiyatları ekim ayında yüzde 1,65 oranında artmış, yıllık üretici enflasyonu yüzde 27,41 ile görece yatay seyretmiştir. Bu dönemde de ana sanayi gruplarına göre; ara malı fiyatları yüzde 2,00 oranındaki artışı ile öne çıkmıştır. Dayanıksız tüketim malları fiyatları yüzde 1,74 oranında yükselirken, diğer ana sanayi gruplarında artışlar yüzde 0,9-1,3 aralığında gerçekleşmiştir. Sektörler itibarıyla ham petrol ve doğal gaz, giyim eşyası, deri ve ilgili ürünler, kömür ve linyit ile kok ve rafine petrol ürünlerindeki fiyat artışları öne çıkmıştır.Read More