Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tüketici fiyatlarının yüzde 1,84 oranında arttığı, yıllık enflasyonun 0,24 puan gerileyerek yüzde 31,51 seviyesinde gerçekleşen TÜİK’in Ağustos ayı enflasyon verilerine ilişkin Aylık Fiyat Gelişmeleri Raporu’nu yayımladı.
Enerji fiyatları öne çıktı“Bu dönemde tüketici enflasyonunun seyrinde enerji fiyat gelişmeleri öne çıkmıştır. Jeopolitik gelişmelerin etkisiyle temmuz ayında yeniden yükselişe geçen enerji fiyatları, Ağustos ayında akaryakıt fiyatları öncülüğünde yüzde 5,46 oranında artmıştır. Hizmet grubunda aylık enflasyon yüksek seyrini korurken, akaryakıt fiyatlarındaki gelişmelerin ulaştırma hizmetlerine yansımaları sürmüştür.Haberleşme hizmetlerinde yüksek fiyat artış eğilimi devam ederken, eğitim hizmetlerinde vakıf yükseköğretim kurumlarının ücret gelişmelerinin etkisi hissedilmiştir. Kayıt dönemine bağlı olarak bir önceki yılda Eylül ayında tek seferde gerçekleşen üniversite eğitim ücreti artışlarının, bu yıl Ağustos-Eylül dönemine yayıldığı izlenmektedir. Diğer taraftan, kira ve lokanta-oteller başta olmak üzere bazı hizmet kalemlerinde yavaşlama eğilimi devam etmiştir. Temel mal enflasyonu görece düşük seyrini korumuştur. Gerek giyim gerekse giyim dışı temel mallardaki olumlu görünümün etkisiyle, mevsimsellikten arındırılmış temel mal enflasyonu yüzde 0,58 ile sınırlı düzeyde gerçekleşmiştir. Gıda grubunda ise Temmuz ayında gözlenen yükselişin ardından, taze meyve ve sebze fiyatlarının da katkısıyla yıllık enflasyon gerilemiştir. Küresel enerji fiyatlarındaki gelişmelerin yansımaları ile yurt içi üretici fiyatları Ağustos ayında yüzde 2,57 oranında artarken, yıllık üretici enflasyonu 0,12 puan yükselerek yüzde 27,95 seviyesine ulaşmıştır. Bu görünüm altında, tüketicienflasyonunun aylık ana eğilimi Ağustos ayında bir önceki aya kıyasla bir miktar yükselmekle birlikte, yılın ilk yarısına kıyasla daha ılımlı seviyelerde seyretmiştir.Gıdanın yıllık enflasyona katkısı azaldıYıllık tüketici enflasyonuna katkılar incelendiğinde, gıda ve alkolsüz içecekler ile temel mal gruplarının katkıları bir önceki aya kıyasla sırasıyla 0,81 ve 0,32 puan azalırken, hizmet, enerji ve alkol-tütün-altın gruplarının katkıları sırasıyla 0,43, 0,40 ve 0,06 puan artmıştır.Mevsimsellikten arındırılmış verilerle, tüketici fiyatlarının aylık artışı yatay seyretmiştir. Aylık enflasyon, B endeksinde bir önceki aya kıyasla değişiklik göstermezken, C endeksinde düşüş kaydetmiştir. Fiyat artışları B endeksini oluşturan gruplardan işlenmiş gıdada yükselirken, hizmetlerde önceki aya yakın seyretmiş; temel mallarda ise zayıflamıştır. TCMB bünyesinde takip edilen göstergelere göre ağustos ayında enflasyonun ana eğilimi sınırlı bir oranda artmıştır. Göstergeler üç aylık ortalamalar bazında ise ılımlı bir düşüş kaydetmiştir.Hac ücretleri yüzde 29 arttıHizmet fiyatları ağustos ayında yüzde 3,08 oranında artmış, grup yıllık enflasyonu 0,58 puan artışla yüzde 40,28 olmuştur. Yıllık enflasyon haberleşme, ulaştırma ve diğer hizmetlerde yükselirken, kira ve lokantaotelde gerilemiştir. Ağustos ayındaki aylık fiyat artışlarında, eğitim başta olmak üzere, haberleşme ve ulaştırma hizmetleri öne çıkmıştır. Bu dönemde diğer hizmetler grubunda fiyatlar yüzde 3,22 oranında artmış, bu alt grupta eğitim hizmetlerine ek olarak hac ücretlerinin (yüzde 28,89 artış) geçmiş yıldan farklı olarak bu yıl ağustos ayında açıklanmasının etkisi hissedilmiştir. Eğitim hizmetleri fiyatları, vakıf yükseköğretim kurumları ücretlerindeki yükselişin etkisiyle yüzde 8,62 oranında artmıştır. Kayıt dönemine bağlı olarak bir önceki yılda eylül ayında tek seferde gerçekleşen üniversite eğitim ücreti artışlarının, bu yıl ağustos-eylül dönemine yayıldığı izlenmektedir. Haberleşme hizmetleri fiyatlarındaki yüzde 5,03 oranındaki artışta, cep telefonu görüşme ve internet ücretlerindeki gelişmeler etkili olmuştur. Akaryakıt fiyat gelişmelerinin etkisiyle yükseliş eğiliminde olan ulaştırma hizmetleri enflasyonu ağustos ayında yüzde 4,98 ile güçlenmiştir. Bu dönemde, yüzde 22,00 oranında artan hava yolu taşımacılık hizmetleri öne çıkan ana kalem olmuştur. Kira enflasyonu kontrat yenileme oranındaki mevsimsel etkilerle aylık bazda yüzde 3,04 ile bir miktar yükselse de yıllık bazda yavaşlamaya devam etmiştir. Lokanta-otel grubu ise ılımlı seyrini sürdürmüştür.Temel mal grubu fiyatları ağustos ayında yüzde 0,28 oranında gerilemiş, grup yıllık enflasyonu 0,93 puan düşüşle yüzde 15,89 olmuştur. Yıllık enflasyon dayanıklı mallarda sınırlı bir oranda yükselirken, giyim ve ayakkabıda belirgin olmak üzere diğer alt gruplarda azalmıştır. Bu dönemde, dayanıklı tüketim mallarındaki fiyat artışı yüzde 1,05 oranında gerçekleşmiştir. Beyaz eşya aylık enflasyonu yüzde 2,32 ile bir önceki aya kıyasla yavaşlarken, mobilya ve otomobil fiyatları sırasıyla yüzde 1,88 ve yüzde 1,11 oranında artmış; tüketici elektroniği tarafında izlenen fiyat düşüşleri ise dayanıklı tüketim malları enflasyonunda daha olumsuz bir görünümü sınırlamıştır. Giyim ve ayakkabı fiyatları sezon indirimleriyle yüzde 3,62 oranında düşerken, diğer temel mallarda aylık enflasyon yüzde 0,88’e yavaşlamıştır.Akaryakıt fiyatları enerjideki artışın sürükleyicisi olduEnerji fiyatları ağustos ayında yüzde 5,46 oranında artmış, grup yıllık enflasyonu 6,37 puan yükselerek yüzde 39,23 olarak gerçekleşmiştir. Bu dönemde küresel gelişmelerin yansımaları ile yüzde 11,23 oranında artan akaryakıt fiyatları enerji fiyatlarındaki yükselişin temel sürükleyicisi olmuştur. Motorin fiyatlarında ise rafineri marjlarındaki artışın etkileri de hissedilmiştir. Küresel gelişmelerle tüp gaz fiyatları da aynı dönemde yüzde 5,28 oranında artarken, meskenlere yönelik elektrik ve doğal gaz fiyatları ılımlı bir seyir izlemiştir. Ağustos ayında alkollü içecekler ve tütün grubunda fiyatlar yüzde 6,89 oranında artmıştır. Tütün grubundaki yükselişte temmuz ayında yapılan vergi düzenlemesinin etkisi hissedilmiştir.Gıda ve alkolsüz içecekler aylık enflasyonu yüzde 0,22 ile bir önceki aya kıyasla belirgin ölçüde yavaşlamış, grup yıllık enflasyonu 3,73 puan düşüşle yüzde 33,79 olmuştur. Yıllık enflasyon, işlenmemiş gıdada 5,55 puan azalarak yüzde 34,14’e, işlenmiş gıdada 2,41 puan düşerek yüzde 33,54’e gerilemiştir. İşlenmemiş gıda fiyatlarındaki yüzde 2,03 oranındaki azalışta, taze meyve ve sebze grubundaki arz kaynaklı gelişmeler etkili olmuştur. İşlenmiş gıda aylık fiyat artışı yüzde 1,99 ile yükselirken, bu alt grupta çay, alkolsüz içecekler, bitkisel sıvı yağlar, şeker ve bağlantılı ürünler öne çıkan kalemler olmuştur.Üretici enflasyonuYurt içi üretici fiyatları ağustos ayında yüzde 2,57 oranında artmış, yıllık üretici enflasyonu 0,12 puan yükselerek yüzde 27,95 olmuştur. Bu dönemde de ana sanayi gruplarına göre; enerji fiyatları yüzde 6,99 oranındaki artışı ile öne çıkmaya devam etmiştir. Dayanıklı tüketim malları (mücevherat hariç) fiyatları yüzde 2,01 oranında yükselirken, diğer ana sanayi gruplarında artışlar yüzde 1,5- 1,8 bandında gerçekleşmiştir. Sektörel bazda incelendiğinde ise rafine edilmiş petrol ürünleri, tütün, kömürlinyit, metal cevheri ve elektrik fiyat artışı ile öne çıkmıştır.”Read More